Гражданлык җәмгыятенең нигезе

 Законнар үзгәргән саен без күнеккән терминнар, атамаларга гына түгел, уңышлы гына эшләп килгән оешмаларның бәяләмәсе дә үзгәрә. Элек җәмәгать оешмалары булып саналган ветераннар советы, бушка эшләүче гражданнарның башка оешмалары, хәтта шәфкатьлелек фондлары, дини оешмалар да, тернәкләндерү үзәкләрендә эшләүчеләр дә коммер¬циячел булмаган оешмалар дип атала хәзер.
Әлеге оешмаларның II республика Форумында чыгыш ясаган Республика Президенты Рөстәм Миннеханов әйткәнчә, социаль юнәлештә эш алып баручы һәр иҗтимагый хәрәкәтләрнең эшчәнлеге көннән-көн үсә. Тик алар сәяси конъюнктурадан ерак торырга тиеш.
Форумның максаты – республиканың инновацион үсешендә һәм халыкның яшәү рәвеше сыйфатын күтәрүдә гражданлык җәмгыятен тәшкил итәргә тиеш¬ле оешмаларның эшчәнлеген һәм төрле дәрәҗәдәге власть органнарын бергә туплау. Шуңа да җәмгыять оешмаларының эшчәнлеген тагын да югарырак дәрәҗәгә күтәрү өчен республиканың Иҗтимагый па¬латасы зур эш алып бара. Дәүләт власте эшчәнлеген контрольдә тоту буенча җәмәгать контролен көчәйтүгә тагын бер адым дигән сүз инде бу.
Мин үзем дә әлеге форумның бер секциясендә һәм пленар утырышында катнаштым. Азнакайдан гап-гади “Аеклар оешмасы”ның эчүчелеккә һәм тәмәке тартуга каршы пропаганда алып баруына шаккаттым. Тәмәке һәм аракы составындагы этил спиртының наркотик икәнлекләрен алар бик әйбәтләп төшендерделәр. Ә ишетмәүчеләр оешмасы җитәкчесенең үзләрен кыз¬ганмаска чакыруы, ә эшчәнлекләрен алып барганда фәкать комачауламаска чакыруы да бик тәэсирле булды.
Форумда район башлыгы Айдар Салахов, башкарма комитет җитәкчесенең социаль мәсьәләләр буен¬ча урынбасары Нурһади Гыйльфанов, республика Иҗтимагый палатасының район бүлеге җитәкчесе Илсөя Хәбибуллинаның катнашуы да районда ком¬мерциячел булмаган оешмаларның эшчәнлеген арт¬тыруга мөмкинлек бирер. Бу юнәлештә нәтиҗәле эшләр башкарыла да инде. Район, җәмәгать оешма¬лары эшчәнлегенә буш¬лай бина бирүче була¬рак, форумда уңай яктан билгеләп үтелде. РИТЭК грантларын алу буенча бездәге оешмалар да бик актив эшли. Бюджеттан турыдан-туры финанслау була алмый, әмма грант-ларга ия булу өчен төрле конкурсларда катнашып шактый акча эшләргә мөмкин. Бу форумда Ре¬спублика Президенты Рөстәм Миннеханов кон¬курста катнашып җиңгән социаль юнәлешле ком¬мерциячел булмаган оеш¬маларга Татарстан бюд¬жетыннан субсидияләр алырга сертификатлар тапшырды.
2014-2016 елларда КБО¬ларны (коммерциячел булмаган оешмалар) фи¬нанслау өчен Россия һәм Татарстан бюджетын¬нан бер миллиард акча биреләчәк. Өстәвенә Татарстан Президенты ел саен бирелә торган премия булдырачакмын диде. Исеме дә нинди бит әле. “Гражданлык җәмгыяте институтларын үстерүдәге өлеше өчен”.
Алдагы конкурслар¬да безнең райондагы җәмәгать оешмаларын җиңүчеләр сафында күрәсе килә. Алар актив, әмма эшчәнлекләрен берләштерү һәм коор- динацияләү (юл күрсәтү дисәң аңлаешлырак бу¬лыр) чыннан да кирәк.
Районның массакүләм мәгълүмат чаралары әлеге оешмаларның эш- чәнлеген яктыртып бар¬ды, киләчәктә дә шулай булачак.