Иҗат белән сугарылган бәхет

 Барысы да шәһәребезнең атаклы сынчысы, агачка җан өрүче Нәҗмиев Ри­нат Хади улының күңел җылысы белән сугарыл­

 ган зур иҗатының матур җимешләре алар. Яше җитмештән артса да, ул әле дә кулыннан инстру­ментларын төшерергә җыенмый.

– Зинһар, башка бүлмәләргә күз ташлама­гыз, анда керешле түгел, – дип искәртте Ринат Хадиевичның 50 ел бергә яшәгән хатыны Ольга Александровна үзләре белән шул матур юбилей­лары уңаеннан очрашыр­га килгәч.

Бер килгәч, ничек күз ташламыйсың инде. Чыннан да йокы бүлмәсенең берсе һәм балкон тоташ эш инстру­ментларыннан, материалла­рыннан тора. Гаҗәеп сәнгать әсәрләре балта белән юы­нып кына дөньяга килми шул. Агач, сөяк материаллары­на җан өрер ө чен чын юве­лир кебек эш итәргә кирәк. Нәҗмиевларның заллары исә музейны хәтерләтә: карап, тел шартлатып йөрер нәрсәләр күп монда. Бизәкләре кабатланма­ган шкатулкалар, сувенир ка­шыклар, җәнлек, кош сыннары, хәтта атаклы Минзәлә күперен кертеп ясалган Минзәлә шәһәре күренешенә хәтле бар. Әнә, холодецка дип алынган сөяктән күз алгысыз ваза ки­леп чыккан. Каен түнтәреннән (капа) ясалган яссы ваза исә шедевр дәрәҗәсендә баш­карылган. Бәхеткә, мондый сәнгать әсәрен аңлаучылар бар, шуның берсен бик яхшы бәягә сатып та җибәрә алган оста. Бүләккә дип тә күп эшли Ринат Хадиевич. Килененең туган көненә агачтан ясалган шкатулкасы әзер инде. Бүләк дисәң дә бүләк!

Ә хуҗабикә Ольга Алексан­дровна чигеш, бәйләм оста­сы. Залларының бер як сте­насы аның крест рәвешендә чигелгән картиналарыннан тора. Бу шөгыль дә осталык, түземлелек сорый. Моннан тыш эскәтерләр, кием-салым да бәйли оста куллы ханым. Жур­наллардан алган үрнәкләрне еш куллана.

– Киленнәрем, оныкларым бик яратып кияләр мин бәйләгән киемнәрне, – ди Ольга Алек­сандровна.

Менә шундый ике оста, ике иҗат кешесе 50 ел бергә ма­тур гомер кичерәләр. Аларның бер генә дә буш вакытлары юк, чөнки алтын куллары бер генә дә тик тора белми. Әле Ринат Хадиевич балалар иҗат йортында үз шөгыле буенча түгәрәк тә алып бара.

Ринат Хадиевич үзе төп Минзәлә кешесе. Армиядән кайткач, 2 нче урта мәктәпкә физика кабинетына лаборант булып эшкә урнаша. Ә фи­зик кем? Горький шәһәреннән юллама белән Минзәләгә эшкә кайткан Ольга исемле чибәр кыз. Менә шулай була­чак хатынының кул астында эшләргә дә туры килә кичәге солдатка. Бу 1962 ел була, ә 63 тә яшьләр өйләнешәләр. ЗАГСта ремонт бара, баскыч астында язылышырга туры килә, 14 май була бу.

– Ринатның әти-әнисе авыл хуҗалыгы техникумын­да укыталар иде. Булачак киленнәренең, минем була инде, рус милләтеннән бу­луы аларны борчымады, мине җылы кабул иттеләр. Мөнәсәбәтләребез гел әйбәт булды. Татарча өйрәнергә исәбем дә бар иде, әмма ул чакларда бу мөмкин түгел иде, курслар да юк, пособиеләр дә. Ринат үзе дә рус телле булгач, гаиләбездә тел буенча киерен­келек булмады, – дип сөйли Ольга Александровна.

– Гаиләдә нинди ул Ринат Ха­диевич, аның шөгыле сезгә ошыймы?– дигән сорауга ул:

– Агачтан чыккан чүпләргә эчем пошкан чаклар булды, әмма каршы килмәдем. Ул агач, сөякләр белән кайнаша, мин бәйләп утырам. Кызып китә торган гадәтенә дә ияләштем, яхшы кешенең кимчелеге бик күренми аның. Менә ашар­га пешерә белми инде, нихәл итәсең, – дип җаваплады.

– Юк, мин һәрвакыт этләремә үзем ашарга пешердем, – дип килешмәүчән- леген бел­дереп алды хуҗа.

Ринат Хадие­вич оста аучы да. Элек гел эт тотканнар. Ә балык то­тарга бөтен гаилә белән бергә йөргәннәр. Ольга Александровнаның да яраткан шөгыле бу, малайла­рыныкы да. Әти-әни икесе дә педагог булгач, җәйге ялла­ры озын, балыкка гына түгел, урманга да баралар, спорт­залга да – волейбол уйный­лар. Бөтен җиргә дүртәүләп йөриләр. Малайларга урам “тәрбиясе” йогарга өлгерми. Уллары исә өчәү аларның: Ро­берт, Артем, Тимур. Барысы да гаиләле, дүрт оныклары үсә Нәҗмиевларның. Ныклап ара­лашып, бер казанда кайныйлар һаман.

Ольга Александровна 2нче, 1нче мәктәпләрдә укыта, әмма 30 елдан артык педагогик эшчәнлегенең зур өлеше педа­гогия училищесына туры килә. Укучылары белән һаман да аралары өзелмәгән, яраткан укытучыларын онытмыйлар алар, өйләренә дә киләләр, берәр җирдә җыелышып та утыралар.

Ринат Хадиевич та озак еллар педагогия училищесында укы­та – тар белгечлек предметын, икенче төрле әйткәндә, хезмәт дәресе алып бара. Бу вакытта инде читтән торып педагогия институтын тәмамлаган була. Скульптура, рәсем ясау, янды­рып сурәт төшерү, агач белән эшләү керә моңа. Мондый укытучысы булган уку йорты бәхетле ул. Минзәләнең тагы бер атаклы сынчысы Юрий Иванович Урошников – аның укучысы. Тауасты Байлар авылы мәктәбе директоры Марс Хәмидуллин, сәнгать мәктәбендә эшләүче Елена Ми­тюшкина, Николаевка мәктәбе укытучысы Марина Марамы­това, Тәкермәннән балалар бакчасы тәрбиячесе Альби­на Әхмәтова, педкөллияттә эшләүче Шәүкәт Солтанов та аның укучылары, барысы да оста куллылар.

Кулың һөнәр белгәч, аның мат­ди файдасын да күрәсе килә, әлбәттә. Узган ел коррекция ин­тернат мәктәбе үзләре катнаш­кан чараларның берсендә Ри­нат Нәҗмиевның кул эшләрен сатып кайтканнар, бик яратып алганнар аларны. Быел исә Ринат Хадиевич аларны Са­бантуйга алып чыгарга тели. Останың һәр өй эчен бизәп то­рырлык әйберләренә сорау бу­лачагы бәхәссез.

Ә үзләренең фатирларында 20 ел элек алган мебель.

– Миңа филенчатый ишекләр кирәкми. Чәйне алюмин круж­кадан эчсәм ни дә, хрусталь са­выттан ни – аермасы юк миңа. Ашарга булсын да, рәхәтләнеп йокларлык сәламәтлек булсын, – ди Ринат Хадиевич, катлаулы тормышны гади генә фәлсәфә кысаларына кертеп.

Менә 1 мәктәп янында тору­чы ул ясаган теремокны, өч агач куян, бер аюны җимереп киткәннәр, шуңа йөрәге бик әрни. Подъездлары каршында ул е л с аен п ионнар, т юльпан­нар үстерә – шуларны йолкып китүче бәндәләргә дә үпкәсе зур аның. Җимерергә түгел, иҗат итәргә кирәк, үзеңнән соң якты эз калдырып китәргә кирәк бу дөньяда. Ирле-хатынлы Нәҗмиевлар менә шулай яши. Моннан 50 ел элек кавышып бәхетле, тулы канлы тормыш кичергәннәр алар, бүген дә бер- берсенә мәхәббәтен, хөрмәтен сүрелдермичә балалары­на гына түгел, шәһәребезгә файдалы кешеләр булып го­мер кичерәләр. Бәхетегез, сәламәтлегегез тагын озак ел­ларга җитсен!