Минзәлә районында социаль фондның клиентлар хезмәте җитәкчесе Алсу Фатыйх кызы Ганиева белән 8 Март Халыкара хатын-кызлар көне алдыннан әңгәмә.
Хатын-кызларга нинди түләүләр түләнә? Нинди зурлыкта?
Әйдәгез, йөклелекнең башлангыч чорында медицина оешмасында исәпкә алынган хатын-кызларга айлык пособие белән башлыйк.
Бала көткән хатын-кызга түләү алу өчен аның йөклелек вакыты алты һәм аннан да күбрәк атна булырга тиеш, һәм ул 12 атнага кадәр медицина оешмасында исәпкә алынган.
Бердәм пособие яшәү төбәгендә билгеләнгән бер яшәү минимумыннан түбән җан башына уртача керемле гаиләләр өчен билгеләнгән. Татарстан Республикасында 2023 елда ул җан башына 12 219 сум тәшкил итә.
Йөкле хатыннар өчен бердәм пособие күләме эшкә яраклы халык өчен яшәү минимумы күләмендә билгеләнгән 13319 сум.
Узган ел йөкле хатыннар эшкә яраклы халыкның яшәү минимумының (ПМ) 50% гына пособие ала алган. Ә 2023 елның 1 гыйнварыннан, гаилә керемнәренә бәйле рәвештә, булачак әни төбәк ПМ-сыннан 50, 75 яки 100% күләмендә пособиегә дәгъва итә ала.
Әгәр йөкле хатын бер пособиегә гариза биргән һәм аны бала тудырганчы алган икән, бала тугач, ул 0 яшьтән 17 яшькә кадәр түләүне үз эченә алган Бердәм пособиегә башка гариза бирә ала.
Бердәм пособие турында сөйләгез? Бу нәрсә һәм ул кемгә билгеләнә?
Бердәм пособие социаль ярдәмнең төрле чараларын бер пособиегә берләштерә, шулай ук кирәкле документлар пакетын бирү процедурасын стандартлаштыра һәм гадиләштерә, бу гражданнарга бер гариза буенча ярдәм сорап мөрәҗәгать итәргә мөмкинлек бирә.
2023 елның 1 гыйнварыннан аны алу хокукына баланың ата-аналарының, уллыкка алучыларының яки опекуннарының берсе ия. Ул Россия Федерациясе гражданы булырга һәм ил территориясендә яшәргә тиеш. Гаиләдә 17 яшькә кадәрге берничә бала булганда, һәркайсына Бердәм пособие билгеләнә. Әгәр бала 2023 елның 1 гыйнварына кадәр Туган икән, гаиләнең элеккеге кагыйдәләр буенча пособие алу яки яңа бердәм пособиегә күчү хокукы булачак. Инде түләнгән кешеләр билгеләнгән срок тәмамланганчы аларны алуларын дәвам итәчәкләр.
Балаларга бердәм пособие күләме Татарстанда балаларның яшәү минимумы нигезендә исәпләнә - 11852 сум һәм гаилә кеременә карап, әлеге сумманың 50, 75 яки 100% күләмендә түләнә.
Зинһар, ана гаилә капиталы турында берничә сүз әйтегез-ул кемгә бирелә, нинди күләмдә һәм аны ничек кулланырга?
МСК программасы 2007 елдан бирле гамәлдә һәм 2026 ел ахырына кадәр озайтылды. 2020 елдан Ана капиталы беренче бала туганда бирелә һәм аның күләме 586 946 сум, икенче бала туганда өстәмә рәвештә 188 682 сум тәшкил итә. 775 628-ана капиталының тулы суммасы. Аны ай саен түләүгә, торак шартларын яхшыртуга, балаларны укытуга, инвалид балаларны социаль адаптацияләүгә һәм җәмгыятькә интеграцияләүгә, әниләрнең тупланма пенсиясенә юнәлтергә мөмкин.
Балалы гаиләләргә түләүдән тыш, хатын-кызлар пенсиягә чыкканда ниндидер ташламалардан файдаланалармы? Кем вакытыннан алда пенсиягә чыга ала?
Гамәлдәге пенсия законнары нигезендә 50 яшькә җиткәч, биш һәм аннан да күбрәк бала тапкан күп балалы аналар һәм балачактан инвалидларның ата-аналары (әниләре 50 яшьтә, әтиләре 55 яшьтә) 8 яшькә кадәр тәрбияләгән вакытыннан алда пенсиягә чыга ала.
Дүрт бала тапкан хатын - кызлар 56 яшькә җиткәч, ә өч бала тапкан хатын-кызлар 57 яшькә җиткәч пенсиягә хокук ала.
Пенсияне рәсмиләштергәндә бала карау вакыты исәпкә алынамы? Һәм ул ничек бәяләнә?
Россиянең социаль фонды хатын-кызларга пенсия рәсмиләштергәндә балаларны карау вакытларын автомат рәвештә исәпкә ала. Гамәлдәге кагыйдәләр буенча, бу вакыт әнинең стажына кертелә һәм аның пенсия коэффициентларын арттыра.
Бала туганнан соң беренче 1,5 ел әнигә стаж итеп исәпләнә һәм пенсия билгеләгәндә аңа 2,7 пенсия коэффициенты бирә. Икенче баланы карауның шул ук озынлыгы буенча шундый ук стаж формалаштырырга мөмкинлек бирә, әмма пенсия коэффициентлары югарырак 5,4. Өченче яки дүртенче баланы карау тагын 1,5 ел стаж һәм 8,1 пенсия коэффициенты бирә. Быел пенсия коэффициентлары саны 25,8 булырга тиеш.
Әгәр хатын бала тугач та эшләвен дәвам итсә, пенсияне рәсмиләштергәндә аңа иң отышлы коэффициентлар һәм стаж эшкә урнашу вакытында яки ул кайгырта алган вакытта исәпкә алына.
Язгы бәйрәм алдыннан сез нәрсә теләр идегез?
Безнең клиентлар пенсионерлар гына түгел (5 мең ярым хатын-кыз), без шулай ук төрле яшьтәге һәм төрле категориядәге хатын-кызлар белән эшлибез. Һәм безнең коллектив хатын – кызлар. Безнең профессионализм, эшкә җаваплы караш, клиентларга игътибарлы караш безнең клиентларның социаль иминлегенә бәйле, аларның күбесе хатын - кызлар. Мөмкинлектән файдаланып, хезмәттәшләремә чын күңелдән рәхмәтемне һәм рәхмәтемне белдерәсем килә һәм аларны, шулай ук районның барлык хатын-кызларын язгы бәйрәм белән котлыйсым килә. Сезгә һәм якыннарыгызга нык сәламәтлек, тыныч күк телим. Шул ук матур, сөйкемле, яратучан һәм яраткан булып калыгыз. Сезнең янда һәрвакыт нык, ышанычлы ир-ат җилкәсе булсын.