Фәнзаман Баттал

Татар әдәбияты зур югалту кичерде. Якташыбыз, юмор һәм сатира остасы, публицист Фәнзаман Баттал кинәт арабыздан китеп барды.

Ул 1939 елның 16 февралендә районыбызның Урыс авылын­да гади крестьян гаиләсендә дөньяга килә. Аның атасы Сәетбатталны “халык дошма­ны” буларак эзәрлеклиләр. Әти-әнисен ике мәртәбә сөргенгә озаталар. Фәнзаман Хуҗәмәт авылындагы бала­лар йортында тәрбияләнә. Фәнзаманга 14 яшь тулгач, аның әти-әнисе амнистиягә эләгеп, кайталар һәм Минзәлә шәһәрендә яши башлыйлар. Фәнзаман шәһәребезнең Вахи­тов исемендәге урта мәктәбен тәмамлый һәм шул ук елны район газетасында хәбәрче бу­лып эшли башлый. 1958-1960 елларда Украинада артилле­рия гаскәрләрендә хезмәт итә. Армия сафларыннан кайту белән, тагын район газетасын­да, Минзәлә зонасында ВЛКСМ өлкә комитетында инструктор вазыйфасын башкара. 1961- 1967 елларда Казан дәүләт университетының журналисти­ка факультетында читтән то­рып укый. Укуын тәмамлагач, Фәнзаманны Башкортостанның Калтасы районында чыга тор­ган “Таң” газетасына редак­тор итеп тәгаенлиләр. Анда 5 ел эшләгәннән соң, 11 ел Түбән Кама шәһәрендә яши, халык депутатларының шәһәр Советында бүлек башлыгы, мәдәният һәм аттракционнар паркы директоры, күп тираж­лы газета редакторы да булып ала. 1984 елда Фәнзаман ага Казан шәһәрендә яши баш­лый, Татарстан дәүләт радио комитетында 9 ел тапшырулар алып бара. 1991-1997 елларда Татарстан китап нәшриятында редактор, 1997 елдан башлап профессиональ язучы әдәби иҗат белән шөгыльләнде. Фәнзаман Баттал иң элек хәбәрче һәм радио тапшы­рулар алып баручы буларак танылды. Аның фәлсәфи язмалары 1956 елларда ук күренә б ашлый. А ның “ Бака да бата”, “Сигезенче оҗмах”, “Аз-азлап к ына” һ әм б аш­ка китаплары укучыларда һәм әдәбият сөючеләрдә зур кызыксыну уятты. Фәнзаман Батталның көндәлек матбу­гатта өзлексез чыгып килүче чәчмә һәм шигъри әсәрләрен, публицистик язмаларын, мәзәк кыйссаларын, тәфсилле анализларын, китапларын ки­тап сөючеләр яратып укыды. Моның өчен ул Гамил Афзал исемендәге премиягә лаек булды. Фәнзаман ага үз яз­маларында чиновниклардан, бюрократлардан, ялагайлар­дан, юк-барга ышанучылар­дан көлде. Ул сәясәтче, җор телле, чын сатирик иде, гадел, туры сүзле, ихлас иҗатлы бу­лып безнең күңелләргә кереп калды. Фәнзаман Баттал гап- гади көнкүреш темаларын, гыйбрәтле язмышлар чагы­лышын газета битләрендә як­тыртты. Гомумән алганда, ул гади, шаян һәм оптимист кеше иде.

Фәнзаман Баттал безнең район газетасы белән араны өзмәде, район журналистлары­на, кешеләренә үзенең төпле киңәшләрен бирде. Ул туган ягына кайтып йөрде, елга 4-5 мәртәбә сагынып кайтты. Кайт­кан чакларда район кешеләре турында шактый гына саллы язмалар әзерләде. Фәнзаман ага Рамазан ае беткәч, туган ягына кайтып, үләне чабылган болынлыкларда ял итәрмен, – дигән иде. Һәм менә ул туган җиренә мәңгелеккә кайтты.

Якташыбыз, язучы һәм пу­блицист Фәнзаман Баттал ту­рындагы якты истәлек безнең йөрәкләрдә мәңге сакланыр.