Күчү чорына 5 ел вакыт бирелә

2015 елның 1 гыйнварыннан физик затларның күчемсез милкенә түләнә торган салым күләме объектның кадастр бәясенә карап исәпләнә башлый.

Әлеге яңалыкның газета укучыларны да кызыксындыруын истә тотып, без район финанс-бюджет һәм җир-милек палатасы рәисе Ландыш КОНДРАТЬЕВА белән әңгәмә кордык.

– Ландыш Илдусовна, салым күләме объектның кадастр кыйммәтеннән чы­гып исәпләнә башлаганга күрә, сүзне дә шуннан, ка­дастр бәясеннән башласа­гыз иде.

– Әйе, салым базасы салым исәпләнә торган объектның кадастр бәясеннән чыгып исәпләнәчәк. Кадастр бәясе – ул дәүләт кадастр бәяләве про­цессында күчемсез милек объ­ектына куелган базар бәясе. Салым базасын билгеләгәндә чигерүләр каралган. Гадирәк әйткәндә, күчемсез милеккә түләнә торган салымның күләмен хисаплаганда һәр объект өчен салым түләнми торган минимум бар. Фатир өчен бу минимум 20 квадрат метр булса, бүлмә өчен – 10 кв.м; торак йортка 50 кв.м ка­дастр бәясе киметелә. Әйтик, 1 кв.м мәйданның кадастр бәясе 20 мең сум дип алсак, 70 кв.м лы фатирның кадастр бәясе 1 млн 400 мең сумга ти­гез, шуның 20 кв.м мәйданы чигерелә (400 мең сум). Шулай итеп әлеге фатирның 1 млн сумыннан салым исәпләнә.

– Салымнар буен­ча үзгәрешләргә бәйле рәвештә шәһәр советының һәм авыл җирлекләренең карарлары район газета­сында да бастырылды. Аларда салым ставкалары да күрсәтелгән.

– Чөнки салым ставкалары муниципаль берәмлекләрнең вәкаләтле органнары карар­лары белән билгеләнә (РФ Салым кодексының 406 нчы маддәсе). Салым ставкалары торак йортларга һәм торак би­наларга карата, составына бер торак бина (торак йорт) керүче бердәм күчемсез милек ком­плексларына карата; гараж һәм машина-урынга, мәйданы 50 кв.м дан артык булмаган һәм шәхси ярдәмче хуҗалык алып барырга, дача, бакча яки шәхси торак төзелешенә билгеләнгән җир участокларында хуҗалык корылмаларына карата 0,1- 0,3 проценттан артырга тиеш түгел.

Салым ставкалары физик затлар хосусыйлыгында бул­ган милекләренә салым буен­ча кадастр бәясеннән чыгып салым алына торган оешмалар исемлегенә кергән сәүдә һәм административ-офис объект­ларга карата, шулай ук кадастр бәясе 300 млн сумнан артып киткән объектларга карата – 2 проценттан, башка төр объект­ларга карата 0,5 проценттан арта алмый.

– Салым буенча феде­раль ташламалар саклана­мы?

– Әйе, яңа закон буенча пен­сионерлар өчен салым ташла­малары сакланган, Бөек Ватан сугышы ветераннары һәм алар дәрәҗәсендәге башка затлар, инвалидлар салымнан азат ителәчәк. Шул ук вакытта таш­лама салым түләүче сайлавы буенча һәрбер төрдән бер объ­ектка карата гына (эшмәкәрлек эшчәнлегендә файдаланыл­мый торган) кулланыла. Шул ук вакытта милекче мәйданы буенча иң зур объектка салым түләүдән азат ителә.

– Бүгенге көндә салым күләме объектның инвен­тарьлаштыру бәясеннән чыгып исәпләнә. Ә күп кенә объектларның ка­дастр бәясе, инвентарь­лаштыру бәясенә кара­ганда, әлбәттә, югарырак. Димәк, фатирың никадәр кыйммәтрәк булса, аның өчен салым да югарырак булачак. Белгечләр мон­дый үзгәрешләргә күчү кискен булмаячак, ул этап- лап башкарылачак, ди. Шул хакта аңлатып китсәгез иде.

– Күчү чорына 5 ел вакыт бирелә (2020 елга кадәр). Тик шулай да физик затлар яңа система буенча салымнарны инде 2015 ел нәтиҗәләре буен­ча 2016 елда ук түли башлая­чак. Күчемсез милеккә карата салымны физик затлар елга бер тапкыр түләячәк.

Кадастр бәясенннән чыгып исәпләгәндә салым күләме элек түләнелгән салымга ка­раганда күбрәк булган очрак­та салымны исәпләүнең мах­сус тәртибе кулланыла (РФ НК ның 408 маддәсе): беренче елда – элек түләнелгән салым­нан артып киткән өлешенә ка­рата 20 процентка арттырып исәпләнә, икенче елда – 40 процентка, өченче елда – 60 процентка, дүртенче елда – 80 процентка. Бишенче елдан са­лым тулы күләмдә исәпләнә башлый. Исәпләп карыйк: ин­вентарьлаштыру бәясеннән чы­гып исәпләгәндә салым 400 сум тәшкил итсә, кадастр бәясеннән чыгып исәпләгәндә ул 1200 сум булды, ди. Салымның үсеше (ар­тып киткән сумма) 800 сум тәшкил итә (1200 – 400). Беренче елда салым менә шушы сумманың 20 проценты күләмендә арттырып түләнә: 800*20%= 160 сум. Шулай итеп, 2016 елгы салым суммасы түбәндәгечә була: 400+160=560 сум. Икенче елда ул 40 про­цент арттырыла: 800*40%=320 сум, ягъни 2017 елда түлисе са­лым 720 сум (400+320=720 сум) тәшкил итә.

акцент

Кадастр бәясе – ул дәүләт кадастр бәяләве процессында күчемсез милек объектына куелган базар бәясе. Шул ук вакытта күчемсез милеккә түләнә торган салымның күләмен хисаплаганда һәр объект өчен салым түләнми торган минимум бар.

Флүрә МУСИНА