Тәмәке тартуның зыяны турында
Тәмәке тарту традицион рәвештә хроник авыруларның үсеше куркынычы факторы буларак карала – яман шешләр, үпкә авырулары, йөрәк-кан тамырлары чирләре, бала булмау.
Өстәвенә, тәмәке куллану организмның саклану көчләрен зәгыйфьләндерә. Никотин организмга эләккәндә фагоцитларның һәм лимфоцитларның – иммун системасының иң мөһим компонентларының активлыгы төшә, ул бер-берсе белән үзара тәэсир итеп, зарарлы микроорганизмнарны таный һәм юкка чыгара. Шулай итеп, иммун системасының патогеннар белән көрәшү сәләте бозыла, һәм инфекцияле авырулар үсеше куркынычы арта.
Тәмәке тарту урынлы иммунитетка да тискәре йогынты ясый. Тәмәке төтене компонентлары сулыш юлларының лайлалы тышчасына агулы тәэсир итә. Бу микроскопик керфекләр организмнан тузан, аллергеннар һәм микроорганизмнарны лай белән бергә чыгарып, иң мөһим саклану функциясен башкара. Тәмәке тарту аларны параличлый һәм юк итә, сулыш системасына инфекция юлының төп киртәләренең берсеннән мәхрүм итә. Нәтиҗәдә патоген микроорганизмнар каршылыксыз үпкәләргә үтеп керә, бу пневмония һәм бронхит үсеше куркынычын берничә тапкыр арттыра.
Сүз уңаеннан, икенчел һәм өченчел төтен тәэсирен онытмаска кирәк. Икенчел төтен (тәмәке тартучы сулап чыгарган һәм пыскып торучы сигареттан килгәне) 7000 дән артык химик кушылманы берләштерә, шуларның йөзләгәне агулы, ә якынча 70 е канцерогеннарга карый. Ул тәмәке тартмаган кешеләрнең сәламәтлегенә зарарлы тәэсир ясый, аларда да тәмәке тартучылардагы кебек авыруларны провокацияли. Өченчел төтен – тәмәке төтене калдыклары диварларда, җиһазларга, киемнәргә һәм башка өслекләргә утыра. Бу химик матдәләр һаваның башка пычратучылары белән реакциягә кереп, яңа токсик кушылмалар төзи, һәм бу өслекләр белән элемтәгә керә торган кешеләр өчен куркынычлы – бигрәк тә бу балаларга кагыла.
Эпидемиология күзлегеннән караганда тәмәке тарту шактый авыр куркыныч тәшкил итә, вируслар таралуының көчле катализаторы булып тора һәм база гигиена нормаларының бозылуы өчен шартлар тудыра.
Инфекцияле куркыныч шартларда, бигрәк тә респиратор вирус инфекцияләре (мәсәлән, грипп яки COVID-19) эпидемияләре вакытында, тәмәке тарту гадәте инфекцияләнү һәм вирус тарату куркынычының өстәмә факторына әверелә.
Пычрак куллар – инфекция таратуның төп юлларының берсе. Ә тәмәке тарту процессы даими рәвештә кулларның сигарет пачкасы, ут күчергеч һәм үз сигареты белән элемтәсен таләп итә. Әгәр бу әйберләрдә вирус кисәкчекләре (йөткерү, төчкерү яки өслекләр белән элемтә аша йогышлы кешедән кергән) булса, алар һәр тарту вакытында тәмәке тартучының авыз, борын һәм күз лайлы кабыкларына җиңел күчерелә.
Әлбәттә, һәр кеше үзе карар кыла, тәмәке тартыргамы, әллә тартмаскамы Ләкин, карар кабул иткәндә, тәмәкедән баш тарту сәламәтлекне ныгытырга, күп санлы хроник авыруларны булдырмаска, тормыш сыйфатын һәм озынлыгын радикаль яхшыртырга сәләтле икәнен истә тотарга кирәк.