9 марттан 15 мартка кадәр «Озын һәм актив тормыш» илкүләм проекты кысаларында хроник вируслы гепатит С белән зарарлану һәм таралуга каршы көрәш атнасы уза.
С гепатиты — бавырны зарарлаучы вируслы инфекция.
Вирус кискен һәм хроник гепатитны китереп чыгара ала, ул җиңел формада да, гомерлек авыр авыруга да китерергә мөмкин, шул исәптән бавыр циррозы һәм яман шеш, шулай ук үлемгә дә китерергә мөмкин.
Тапшыру юллары:
- йоктырылган кан белән контактта булганда (уртак энәләр яки шприцлар кулланганда, куркынычсыз булмаган медицина процедуралары үткәргәндә, мәсәлән, кан һәм кан продуктларын тиешле куркынычсызлык тикшерүе үтмәгән килеш күчергәндә);
- татуировка ясау, пирсинг, косметологик процедуралар, маникюр яки педикюр үткәргәндә (әгәр салоннарда стериль булмаган энәләр яки башка инструментлар кулланылса);
- өй шартларында уртак кырыну пычаклары (лезвияләр), маникюр (педикюр) кирәк-яраклары кулланганда;
- сакланмаган җенси контактлар вакытында;
- йөклелек яки бала тудыру вакытында инфекцияле ананың баласына.
Гепатит С кул кысышу, кочаклашу, савыт-саба, ризык, су, ютәл яки төчкерү аша күчми.
Симптомнары: югары температура; хәлсезлек, тиз ару; баш авырту; аппетит югалту; күңел болгану, косу; корсакта авырту; сидекнең караюы; ак төстәге тизәк; буыннарда авырту; сару (тире һәм күз акларының саргаюы); тире кычыту.
Әгәр хроник гепатит С күп еллар дәвамында ачыкланмый калса һәм авыру бавыр циррозы стадиясенә җитсә, бавыр функцияләренең бозылуы белән бәйле җитдирәк симптомнар барлыкка килә: авырлык кимү; корсак куышлыгында ирекле сыеклык җыелу (асцит); үңәч веналарыннан кан агу; баш мие функцияләренең бозылуы (энцефалопатия).
Гепатит Сны бары тик табиб билгеләгән махсус тикшеренүләр ярдәмендә генә ачыклап була.
Гепатит Ска каршы вакцина юк, ләкин аны вируска каршы препаратлар белән дәвалап була.
Иртә ачыклау һәм дәвалау бавырның җитди зарарлануын булдырмаска һәм озак вакытка сәламәтлекне яхшыртырга мөмкинлек бирә. Туры тәэсирле вируска каршы препаратлар гепатит Сны 95%тан артык очракта тулысынча дәваларга мөмкинлек бирә.
Гепатит Сдан ничек сакланырга:
- инструментларны җентекләп стерильләштерә торган медицина оешмаларын, косметик һәм тату-салоннарны сайларга;
- күп тапкыр кулланыла торган энәләрне кулланмаска (мәсәлән, медицина препаратларын кертү яки кан шикәрен үлчәү өчен);
- шәхси гигиена әйберләрен — кырыну пычаклары, тараклар, теш щеткалары, маникюр кирәк-яракларын башкалар белән бүлешмәскә.