Җир участокларын төзелеш калдыклары (кирпеч ватыклары, биналарны сүтүдән калган чүп-чар, бордюрлар һ.б.) белән күмү закон белән тыелган.
Татарстанның табигатьне саклау буенча районара прокуратурасы күзәтчелек эшчәнлеге барышында җир участокларын тигезләү максатыннан төзелеш һәм ремонт эшләреннән, биналарны һәм корылмаларны сүтүдән калган калдыклар белән күмү очракларын ешрак ачыклый башлады. Төзелеш калдыклары – бетон, кирпеч ватыклары, такталар, түбә материаллары һәм башкалар – 4 куркынычлык классына карый.
Күп кенә подрядчылар акча экономияләү максатыннан әлеге калдыкларны лицензияле полигоннарга ташымыйлар, ә начар рельефлы җир участокларын табып, аларны калдыклар белән күмеп тигезләүне тәкъдим итәләр.
Шул ук вакытта, төзелеш һәм ремонт эшләреннән, биналарны һәм корылмаларны сүтүдән калган калдыклар белән участокларны күмү 24.06.1998 № 89-ФЗ «Производство һәм куллану калдыклары турында» Федераль законы белән тыелган.
Тирә-як мохитне пычрату һәм (яки) чүпләү өчен, җитештерү һәм куллану калдыкларын транспорт чараларыннан һәм аларга тагылмалардан калдыклар урнаштыру объектларыннан яки калдыклар туплау урыннарыннан тыш бушату яки ташлау рәвешендә, РФ КоАП 8.2 маддәсенең 3.1 һәм 3.2 пунктлары буенча административ җаваплылык билгеләнгән, штраф рәвешендә, ә кабат бозу очрагында транспорт чараларын, аларга тагылмаларны, тракторларны һәм башка үзйөрешле машиналарны конфискацияләү мөмкин. Моннан тыш, гаепле затлар тирә-як мохиткә китерелгән зыянны капларга, участоктан калдыкларны чыгарып, аларны полигонга ташырга тиеш булачаклар.
Россиянең Табигать министрлыгының 08.07.2010 № 238 боерыгы белән расланган, тирә-як мохитне саклау объекты буларак туфракка китерелгән зыян күләмен исәпләү методикасына ярашлы, 1 тонна калдык өчен 13000 сум күләмендә такса каралган. Мәсәлән, 20 куб.м бетон ватыклары сыйдырышлы бер йөк машинасы өчен җир участогын тутырган очракта, дәүләт кеременә якынча 100 мең сум түләргә туры киләчәк.
Шулай итеп, закон бозулар өчен җаваплылыктан качу өчен, төзелеш калдыкларын лицензияле полигоннарга гына чыгару кирәк.
Татарстан табигатьне саклау районара прокуратурасы.