2026 елның 26 гыйнварыннан 1 февральгә кадәр - Инфекцияле булмаган авыруларны профилактикалау атнасы.
Инфекцияле булмаган авырулар (ИБА) – хроник авырулар, алар кешедән кешегә күчми, ә генетик, физиологик, экологик һәм тәртип факторлары (тарту, начар туклану, стресс, аз хәрәкәтле тормыш рәвеше) аркасында үсә. Аларга түбәндәгеләр керә: йөрәк-кан тамырлары (инсульт, инфаркт), онкологик, хроник респиратор (үпкә обструктив авыруы, астма), диабет һәм башкалар.
Хроник инфекцияле булмаган авыруларны үстерүне профилактикалауның иң нәтиҗәле ысулы - сәламәт туклану принципларын үтәү, физик активлыкны арттыру һәм начар гадәтләрдән баш тарту.
Инфекцияле булмаган авыруларны профилактикалау өчен төп тәкъдимнәр:
- сәламәтлекнең төп күрсәткечләрен контрольдә тоту – артериаль басым, кан глюкозасы һәм холестерин дәрәҗәсе, тән массасы индексы;
- дөрес туклану, көненә 5 грамм тоз куллануны чикләү, җиләк-җимеш һәм яшелчәләрне арттыру (көненә кимендә 400 – 500 грамм), рационга бөтен бөртекле продуктлар, чикләвекләр һәм кузаклылар кертү;
- начар гадәтләрдән баш тарту, чөнки тарту һәм алкоголь инфаркт, инсульт, рак куркынычын күп тапкыр арттыра;
- физик актив булу. Олы кешеләр атнасына кимендә 150 минут урта интенсивлыктагы яки атнасына кимендә 75 минут югары интенсивлыктагы шөгыльләнүгә вакыт бүлергә тиеш.
– стресс белән идарә итү. Моның өчен релаксация техникаларын кулланырга мөмкин: сулыш күнегүләре, саф һавада йөрү, хобби.
Авыруларны профилактикалауда иң мөһим рольне сәламәтлек торышын контрольдә тоту, профилактик медицина тикшерүләрен һәм диспансеризацияне даими үтү уйный.