2025 елның 21 декабренә ашыгыч кисәтү

Кисәтү 21.12.2025 елга.

Хөрмәтле гражданнар! Татарстан Республикасы Гидрометеорология һәм әйләнә-тирә мохитне күзәтү идарәсеннән түбәндәге мәгълүмат килде:

Метеорологик күренешләрнең интенсивлыгы турында консультация – кисәтү

2025 елның 20 декабрендә 18 сәгатьтән 21 декабрендә 18 сәгатькә кадәр.

21 декабрьдә Татарстан Республикасы территориясендә һәм Казан шәһәрендә кайбер урыннарда көтелә:

- күренүчәнлекнең 1-2 км га кадәр начараюы белән буран; 

- җилнең көчәйгәндә тизлеге 15-18 м/с кадәр (Казанда 15 м/с кадәр);

- бозлавык;

- төнлә һәм иртән томан;

- юлларда көчле бозлавык. 

Татарстан Республикасы буенча Россия Гадәттән тыш хәлләр министрлыгы тәкъдим итә:

Җил көчәйгәндә:

1. Биналардан чыгуны чикләргә, биналарда булырга киңәш итәбез. Балаларны күзәтүсез калдырмаска кирәк.

2. Әгәр көчле җил сезне урамда тотып алса, җир асты кичүләрендә яки биналарның подъездларында качарга киңәш итәбез. Өйләрнең диварлары янында көчле җилдән качарга кирәкми, чөнки түбәләрдән шифер һәм башка түбә материаллары төшәргә мөмкин. Бу җәмәгать транспорты тукталышларына, төзелеп бетмәгән биналарга да кагыла.

3. Урамда реклама такталарыннан, элмә такталардан, юл билгеләреннән, электр тапшыру линияләреннән ерак торырга кирәк.

4. Зур агачлар янында булырга, шулай ук алар янында автотранспортны туктатырга ярамый – җил белән өзелгән ботаклар зур куркыныч тудырырга мөмкин.

5. Көчле җил вакытында электр тапшыру линияләре астында тору һәм өзелгән электр чыбыкларына якын килү үлемгә китерергә мөмкин.

6. Куркыныч тудырырга мөмкин югары катларның тәрәзәләреннән төшкән ватылган пыялалар, шулай ук җил белән кубарылган түбә һәм сылау декоры элементлары. Мондый куркыныч төзелеп килүче яки ремонтлана торган биналар янында арта.

7. Барлык йорт тәрәзәләрен ныклап ябарга, балконнар һәм лоджияләрдән тышка төшәргә мөмкин булган әйберләрне алырга кирәк.

8. Яшәү яки эш урынында тәрәзәләрдән мөмкин кадәр ераграк торырга кирәк.

Көчле буран вакытында ничек эш итәргә

Тик искиткеч очракларда гына биналардан чыгыгыз. Ялгыз чыгу тыела. Гаилә әгъзаларына яки күршеләргә кая баруыгызны һәм кайчан кайтуыгызны хәбәр итегез. Автомобильдә бары тик зур юллар һәм шоссе буйлап хәрәкәт итәргә мөмкин. Машинадан чыкканда, күренештән читкә китмәгез. Юлда туктагач, өзек-өзек сигналлар белән тревога бирегез, капотны күтәрегез яки антеннага якты тукыма элегез, автомобильдә ярдәм көтегез. Бу вакытта моторны кабызылган килеш калдырырга мөмкин, вентиляцияне тәэмин итү һәм угар газыннан агуланудан саклану өчен пыяланы бераз ачып куегыз. Әгәр дә сез торак пункттан читтә җәяү йөргәндә юнәлешне югалтсагыз, беренче очраган йортка керегез, үз урыныгызны ачыклагыз һәм мөмкин булса, буран беткәнне көтегез. Әгәр дә көчегез бетсә, сыену урыны эзләгез һәм шунда калыгыз. Сезгә таныш булмаган кешеләр белән элемтәләрдә игътибарлы һәм сак булыгыз, чөнки табигый бәла-казалар вакытында автомобильләрдән, квартирлардан һәм хезмәт биналарыннан урлау очраклары кискен арта.

Әгәр көчле кар көртләре шартларында сез бинада бикләнеп калсагыз, сак булыгыз, паникага бирелмичә, кар көртләреннән үзаллы чыгу мөмкинлеген ачыклагыз (булган инструментлар һәм кул астындагы чараларны кулланып). Гражданнар оборонасы һәм гадәттән тыш хәлләр идарәсенә яки торак пункт администрациясенә кар көртләренең характеры һәм аларны үзаллы сүтү мөмкинлеге турында хәбәр итегез. Әгәр кар көртен үзаллы сүтеп булмаса, коткару бүлекчәләре белән элемтә урнаштырырга тырышыгыз. Радиоалгычны (телевизорны) кабызыгыз һәм җирле хакимият күрсәтмәләрен үтәгез. Җылылыкны саклау һәм азык-төлек запасларын экономияле тоту чараларын күрегез.

Шоферларга

Шоферларга, бигрәк тә ерак араларга сәфәрләр планлаштырганнарга, үз автомобильләренең техник торышына аерым игътибар бирергә кирәк. Якындагы бер-ике көнгә һава торышы фаразын ачыклагыз, сәфәр вакытына карап. Салкын вакытта озакка сузылган сәфәр алдыннан автомобильнең җылылык изоляциясе турында алдан кайгыртыгыз. Сәфәр алдыннан двигатель һәм аккумулятор эшен тикшерегез, ягулык белән тәэмин ителегез, яхшы антифриз салыгыз. Тикшерелмәгән ягулык салу станцияләрендә ягулык салмаска кирәк, чөнки сыйфатсыз ягулык начар нәтиҗәләргә китерергә мөмкин. Алдан җылы киемнәр һәм азык-төлек белән тәэмин ителегез, мобиль телефон өчен зарядка җайланмасын онытмагыз.

Насос, буксир тросы, баллон ачкычы һәм домкрат булуын тикшерегез

Юлга чыгар алдыннан насос, буксировка тросы, баллон ачкычы һәм домкрат булуын тикшерегез. Багажникка "прикуривание" өчен чыбыклар җыелмасын да салырга кирәк. Әгәр мөмкинлекләр бар икән, компактлы литий батареясына нигезләнгән пуско-заряд җайланмасы булу начар түгел.

Авария җыелмасы

Авария җыелмасы түбәндәгеләрне үз эченә алырга тиеш: мобиль телефон өчен зарядка җайланмасы һәм запас аккумулятор, җылы киемнәр һәм юрганнар, кар һәм бозны алыр өчен пыяла чистарткыч, кирәк булганда тәгәрмәчләрне кардан азат итәр өчен кечкенә көрәк; кул фонаре һәм аңа батарейкалар җыелмасы, аптечка, ашамлыклар һәм эчемлекләр, балта һәм җыелмалы пычкы, "коры ягулык" упаковкасы, зажигалка, мини-печка һәм казан.

Юл маршрутын һәм якынча килү вакытын хәбәр итегез

Юлга чыгар алдыннан гаилә әгъзаларына, күршеләргә, дусларга юл маршрутын һәм якынча кайту вакытын хәбәр итәргә кирәк. Юлда бәла булса, заманча элемтә чараларын кулланырга кирәк – бу коткару бүлекчәләренең реакция вакытын сизелерлек тизләтәчәк. Коткаручыларга мөрәҗәгать иткәндә, урнашу урынын, җирлекнең үзенчәлекле билгеләрен, автомашинадагы кешеләр санын, яшьләрен, авырулар, балалар бармы икәнен, үзегезнең һәм якыннарыгызның контакт телефоннарын хәбәр итәргә кирәк. Батарея зарядын экономияләү чараларын күрегез.

Әгәр трассада ватылу булса

Автомобиль алдына һәм артына кисәтүче билгеләр куегыз, бу киселгән агач яки теләсә нинди аерылып торучы әйберләр булырга мөмкин. Әгәр машина эшли икән, вентиляцияне тәэмин итү һәм угар газы белән агуланудан саклану өчен тәрәзәне бераз ачарга кирәк. Машинаны озакка туктатканда яки төн кунганда җилгә каршы куярга кирәк, кабина һәм салон тәрәзәләренә ачылган тәрәзәләргә выхлоп газлары кермәсен өчен. Үз иминлегегез өчен җил юнәлешен даими тикшереп тору кирәк. Выхлоп торбасы боз белән капланмасын һәм аны кар күмеп китмәсен өчен дә игътибар итү мөһим. Әгәр автомобиль ватылса, паникага бирелмәгез, ашыгыч хезмәтләрнең бердәм номеры «101»не җыегыз, үз проблемагыз турында хәбәр итегез һәм үзегезнең урнашу координаталарын тапшырыгыз. Җылылыкны саклау һәм булган азык-төлек запасларын экономияле куллану чараларын күрегез. Утын белән тәэмин итәргә тырышыгыз, алар булмаганда янучан материалларны яндырырга мөмкин - алар гадәттә шактый күп була.

Бозлавык булганда

Аз тайгак аяк киеме әзерләгез. Саклык белән, ашыкмыйча хәрәкәт итегез, өслек тигезсезлекләрен исәпкә алып, бөтен табанга басыгыз. Олы кешеләргә резин очлы таяк яки очлы шиплы махсус таяк куллану тәкъдим ителә. Әгәр сез тайгакта егылсагыз, егылу биеклеген киметү өчен утырыгыз.  

Гололед барлык юл хәрәкәте катнашучылары өчен җитди куркыныч тудыра. Шоферларга кинәт тормозга басудан сакланырга кирәк: туктарга кирәк булганда тизлекне акрынлап киметергә кирәк. Тормозга басканда берничә тапкыр тормоз педаленә басарга, шул рәвешле арттан килүче машиналарны кисәтүче сигнал бирергә кирәк. Машинаның техник торышына, аеруча тормоз системасына һәм шиналарның торышына игътибар бирергә кирәк. Бөтен оптика эш хәлендә булырга тиеш. Туктаганда күренүчәнлекне арттыручы жилет кулланырга кирәк.

Мөмкин булса, ерак араларга сәфәрләрдән баш тартыгыз.

Җәяүлеләргә урамны бары тик билгеләнгән җәяүле кичү урынында гына үтү тәкъдим ителә. Хәрәкәт итүче транспорт алдыннан юлны йөгереп чыкмаска, чөнки тайгак юл өслеге аркасында машинаның тормоз юлы шактый арта. Транспорт агымына каршы гына хәрәкәт итәргә. Күренүчәнлекне арттыручы жилет кулланырга яки киемгә яктылык кайтаручы элементлар беркетергә.

Шоферларга:

1. Машинада бу шартларда хәрәкәт иткәндә артык үзгәрешләрдән, узып китүләрдән, алга чыгу омтылышларыннан баш тартырга;

2. Машинаның техник торышына, аеруча тормоз системасына, шиналарның торышына игътибар бирергә;

3. Кинәт тормозга басудан сакланырга, туктарга кирәк булганда тизлекне акрынлап киметергә;

4. Берничә тапкыр тормоз педаленә басарга, шул рәвешле арттан килүче машиналарны кисәтүче сигнал бирергә;

5. Бөтен оптика эш хәлендә булырга тиеш;

6. Мәктәпләр янында, киселешләрдә һәм күперләрдә, шулай ук борылышларда һәм төшү юлларында хәрәкәт күп булган урыннарда куркынычсызлыкны тәэмин итүче тизлек белән хәрәкәт итәргә.

Җәяүлеләргә тәкъдим ителә:

1. Урамнарны һәм юлларны кичкәндә бик игътибарлы булырга;

2. Урамны бары тик билгеләнгән җәяүлеләр кичүендә генә кичәргә, күренеш начар булу һәм юл өслегенең тайгак булуы аркасында машина йөртүчегә транспорт чарасын туктату өчен күбрәк вакыт кирәклеген истә тотарга;

3. Юлның йөрү өлешен мөмкин булганда бары тик өстән яки астан җәяүлеләр кичүе аша гына кичәргә;

4. Хәрәкәт итүче транспорт алдыннан юлны йөгереп чыкмаска;

5. Транспорт агымына каршы гына хәрәкәт итәргә;

6. Күренүчәнлекне арттыручы жилет кулланырга яки киемгә яктылык кайтаручы элементлар беркетергә.

Томан вакытында:

Әгәр сез табигатьтә булганда томан куерганын күрсәгез, урманда яки су өстендә юнәлешне югалтмас өчен чаралар күрергә кирәк. Томан юл хәрәкәтендә катнашучыларның барысы өчен дә куркыныч тудыра. Машинада томан вакытында хәрәкәт иткәндә артык үзгәрешләрдән, узып китүләрдән, алга чыгу омтылышларыннан баш тартырга кирәк. Томан шартларында юл-транспорт вакыйгаларының күбесе алда хәрәкәт итүче транспорт чарасы белән була. Томан араны яшерә, шуңа күрә гадәти араны арттыру, тизлекне киметү урынлы. 

Кинәт тормозга басудан сакланырга кирәк: туктарга кирәк булганда тизлекне акрынлап киметергә кирәк. Берничә тапкыр тормоз педаленә басарга кирәк, шул рәвешле сезнең арттан килүче автомобиль йөртүчеләренә кисәтү сигналы бирелә. Томанлы һавада йөртүчеләрнең аруы арта, сак булу артык булмас.

Мөмкин булса, ерак араларга сәфәрләрдән баш тартыгыз.

Начар күренүчәнлек шартларында автомобиль белән хәрәкәт иткәндә артык маневрлардан, узып китүләрдән, алга чыгу омтылышларыннан баш тартырга кирәк.

Кинәт тормозга басудан сакланырга кирәк: туктарга кирәк булганда тизлекне акрынлап киметергә кирәк. Берничә тапкыр тормоз педаленә басарга кирәк, шул рәвешле сезнең арттан килүче автомобиль йөртүчеләренә кисәтү сигналы бирелә.

Мөмкин булса, сәфәрләрдән сакланыгыз, табигатьтә озак йөрүләрдән баш тартыгыз.