Тәмәке тартуның зыяны турында һәркем белә. Бу хакта хәтта һәр тәмәке кабында язылган.
Ләкин кешеләр ләззәт алу өчен яки социаль сәбәпләр аркасында (аралашу өчен яки "компания" өчен) тартуны дәвам итәләр.
Никотин психологик бәйлелек тудыра. Әгәр кеше тарта башлаган икән, ул инде үзен яхшы хис итә алмый, тартмыйча.
Нәтиҗәдә, кеше төтен белән: никотин, углерод оксиды, кәгазь, тәмәке яфраклары һәм аларны технологик эшкәртүдә кулланылган матдәләрнең яндыру продуктларын сулап ала.
Углерод оксиды холестеринның кан тамырлары стеналарында формалашуына һәм туплануына ярдәм итә, бу кан агышын кыенлаштыра һәм йөрәк ишемиясе, миокард инфаркты, баш мие инсультына китерергә мөмкин, күрү һәм ишетүне начарайта.
Яну продуктлары яман шешләр үсешенә китерә, җирле ярсыткыч тәэсиргә ия.
Төтеннең вак кисәкчекләре үпкәләрдә суына һәм кан белән һава арасында газ алмашын кыенлаштыручы ябышкак "массаны" барлыкка китерә. Сулыш алу кыенлаша һәм авырта.
Электрон сигаретлар һәм кальян да зарарсыз түгел:
Электрон сигаретлар гадәти сигаретларга сәламәт альтернатива буларак каралырга мөмкин түгел, чөнки алар аллергик авыруларны китереп чыгара, иммун системасының реакциясен киметә, яман шеш барлыкка китерергә мөмкин, артерияләрне тарайта, ә бу йөрәк өянәгенә китерергә мөмкин һәм башкалар.
Гомуми кулланылыштагы кальянда индивидуаль бары тик мундштук кына, ә сыеклык белән савыт — барысы өчен бер, анда Кох таякчыклары — туберкулез кузгатучылары, авыру кешенең сулышы белән яки йөткергәндә кергән һава белән бергә бик яхшы үрчи.
Балалар һәм үсмерләр тарафыннан никотин куллану аеруча куркыныч, чөнки аларның нерв системасы һәм организмнары тулысынча өлгермәгән. Даими тәмәке тарту түбәндәге нәтиҗәләргә китерә:
Баланың акыл һәм физик өлгерү процесслары акрыная.
Хәтер, игътибар һәм уку белән проблемалар барлыкка килү куркынычы арта.
Киләчәктә репродуктив функция бозылу ихтималы арта.
Олы кешеләр белән чагыштырганда, тиз арада тотрыклы бәйлелек формалашу куркынычы сизелерлек арта.
Балалар һәм үсмерләр тарафыннан никотин куллану аеруча куркыныч, чөнки аларның нерв системасы һәм организмнары тулысынча өлгермәгән. Даими тәмәке тарту түбәндәге нәтиҗәләргә китерә:
Баланың акыл һәм физик өлгерү процесслары акрыная.
Хәтер, игътибар һәм уку белән проблемалар барлыкка килү куркынычы арта.
Киләчәктә репродуктив функция бозылу ихтималы арта.
Олы кешеләр белән чагыштырганда, тиз арада тотрыклы бәйлелек формалашу куркынычы сизелерлек арта.
Тәмәке тартудан ничек баш тартырга?
-Тәмәке тарту белән бәйле әйберләрдән котылыгыз (шырпылар, кабызгычлар).
-Су балансын саклагыз. Сыекчелек токсиннарны чыгарырга ярдәм итә, авыздагы корылыкны бетерә, ачлык хисен киметә.
-Спорт белән шөгыльләнегез: адекват йөкләнешләр чыдамлыкны яхшырта, тәнне тонуска китерә, физик көчне ныгыта. Моннан тыш, спорт белән шөгыльләнгәндә стресс белән көрәшергә ярдәм итүче эндорфиннар эшләп чыгарыла.
Организм тәмәке тартудан баш тартканнан соң актив рәвештә үзгәрә, бу шулай ук «туктату синдромы» дип аталган хәлне китереп чыгара. Физиологик «сыну»дан тыш, мөһим фактор булып психологик аспект тора, чөнки тәмәке тарту психологик бәйлелек тә тудыра. Истә тотыгыз, тәмәке тартмыйча үзегезне начар хис итү – вакытлы күренеш, аны җиңәргә кирәк.
Әгәр дә үзегез генә тәмәкедән тулысынча баш тарта алмасагыз, белгечкә мөрәҗәгать итегез. Ул сезнең бәйлелек дәрәҗәсен, өстенлекле тәмәке тарту төрен һәм тәмәке тартудан баш тарту әзерлеген билгеләргә ярдәм итәчәк. Бу мәгълүматларга нигезләнеп, табиб тәмәке тартуны ташлау өчен оптималь стратегия тәкъдим итәчәк.
Нинди иртәрәк бәйлелектән көрәш башланса, шулкадәр тизрәк организм тернәкләнә ала.
Тәмәке тартуны ташлау җиңел түгел, ләкин беркайчан да соң түгел!
Терапевт табибе Сәгыйтов Альберт Юрьевич