2022 елда Халыкара инвалидлар көненә багышланган декада кысаларында Минзәлә районында клиентлар хезмәте (бүлек хокукларында) җитәкчесе Алсу Ганиева белән әңгәмә.
Инвалидлык буенча пенсия билгеләүне сорап Пенсия фондына мөрәҗәгать итәргә кирәкми, ул автомат рәвештә билгеләнә, диләр. Зинһар, аңлатыгыз, нинди пенсия таләп итми?
- Агымдагы елның 1 гыйнварыннан инвалид дип танылган гражданнарга пенсия билгеләүне сорап Пенсия фондына мөрәҗәгать итәргә кирәкми.
Түләү ведомствоара документ әйләнеше ярдәмендә гаризасыз тәртиптә билгеләнә. Пенсия фонды органнары гражданга инвалид статусы бирү турында МСЭдан мәгълүмат ала һәм 5 эш көне эчендә инвалидлык буенча Пенсия билгели. Тагын 7 эш көне дәвамында беренче акча түләнә.
РПФ сайтындагы мәгълүмат белән начар күргән кешеләр ничек таныша ала?
- Россия Пенсия фонды сайтын күрү генә түгел, ишетү дә мөмкин. Күрү сәләте зәгыйфь булган гражданнар пенсия һәм социаль түләүләр турында Россия Пенсия фонды сайтында текст материалларын тыңлый алалар.
Моның өчен начар күрүчеләр өчен Сайт версиясенә интеграцияләнгән «тавыш ярдәмчесе» сервисы эшли. Ул зуррак контраст белән аерылып тора һәм текстны, бит фонын һәм шрифт күләмен уңайлы күрсәтү параметрларын куярга мөмкинлек бирә.
Тавыш ярдәмчесе бит менюсы яки сайт бүлек исемнәре кебек кыска мәгълүматны гына түгел, яңалыклар һәм тематик мәкаләләр кертеп, озын материалларны да әйтә. Бу экраннан зур текстларны уку авыр булган кешеләр өчен мәгълүматны кабул итүне җиңеләйтә һәм уңайлырак итә.
Кызыклы текстны тыңлау өчен битнең өске өлешендә начар күрүчеләр өчен Сайт версиясен ачарга, кирәкле фрагментны бүлеп бирергә һәм " кабатлау»төймәсенә басарга кирәк. Тавышны теләсә кайсы вакытта туктатырга, шулай ук текст кисәген яңадан югалтырга мөмкин.
Инвалид бала өчен ай саен түләүне ничек алырга? Кем аны алырга хокуклы һәм нинди зурлык?
– Түләү 18 яшькә кадәрге инвалид бала яки I төркем инвалид бала тәрбияләүче эшләмәүче гражданнарга билгеләнә. Ата-аналар, уллыкка алучылар, опекуннар һәм попечительләр өчен түләү суммасы 10 мең сум тәшкил итә.
Айлык компенсация инвалид баланың пенсия белән бергә каралган вакытта түләнә.
Айлык түләүне билгеләү гариза бирү характерында, ә 2022 елның 1 гыйнварыннан инвалид балаларга пенсия актив рәвештә билгеләнә, ягъни ата-аналардан Пенсия фондына мөрәҗәгать итмичә.
Айлык түләүгә гаризаны Пенсия фонды сайтындагы Шәхси кабинет аша дистанцион рәвештә бирергә мөмкин https://pfr.gov.ru/. шулай ук яшәү урыны буенча Россия Пенсия фондының клиент хезмәтенә яки гаризаны почта аша җибәреп мөрәҗәгать итәргә мөмкин.
Кайгырту буенча түләүләр 18 яшькә кадәрге һәр инвалидка яки I төркем инвалидка карата эшләми торган бер кешегә билгеләнә. Пенсионерлар һәм эшсезлек буенча пособие алган гражданнар мондый түләүләрне ала алмыйлар.
Айлык түләүне туктатуга (мәсәлән, эшкә урнашу) китерә торган хәлләр килеп чыкканда, кайгыртучанлык күрсәтүче граждан бу хакта РПФның территориаль органына хәбәр итәргә тиеш.
Искәртеп үтәбез, I төркем инвалид һәм инвалид балаларны эшкә яраклы булмаган башка затлар да (ата-аналар түгел) карый ала, әмма бу очракта түләү күләме ай саен 1200 сум тәшкил итәчәк.
Кайгырту чоры иминият стажына исәпләнә. Ел саен эшкә яраклы затка пенсия коэффициентлары 1,8 күләмендә исәпләнә, аларның суммасына булачак пенсия күләме бәйле. Бу чаралар авыру кешене карау сәбәпле эшли алмаучылар һәм, димәк, иминият пенсиясен формалаштыручылар өчен каралган.
Инвалидлар бушлай машина кую хокукыннан файдалана аламы? Ничек рөхсәт алырга?
Инвалидлар транспорты яки аларны йөртә торган автомобиль турында мәгълүмат инвалидларның Федераль реестрына кертелсә, бушлай зоналарда парковкадан файдалана ала.
Мондый рөхсәтне реестр порталларында яки «дәүләт хезмәтләре»порталларында электрон кабинет аша гариза биреп алырга мөмкин. Шулай ук ташламалы парковка рәсмиләштерү өчен инвалид яки аның вәкиле күпфункцияле үзәккә мөрәҗәгать итә ала. Транспортны реестрда теркәү өчен аның номерын һәм маркасын күрсәтергә, шулай ук бушлай парковка хокукы гамәлдә булачак чорны кертергә кирәк. Рөхсәт беренче яки икенче төркем инвалид белән идарә итүче яки аны йөртүче машинага рәсмиләштерелергә мөмкин. Өченче төркем инвалидларга ташламалы машина кую урыны да бар, әгәр алар үзләре йөри алмасалар.
Кирәк булса, инвалид транспорт турында мәгълүматны яңа гариза биреп үзгәртә ала. Реестрдагы мәгълүмат бөтен ил территориясендә көченә ия. Әгәр автомобиль мәгълүматлар базасына кертелгән икән, Россиянең теләсә кайсы төбәгендә махсус машина кую урыннарыннан файдаланырга мөмкин.
Социаль хезмәтләр җыелмасы турында сөйләгез, ул нәрсә һәм аны ничек алырга?
Федераль льготниклар социаль хезмәтләр җыелмасын алу формасын сайлый ала: табигый яки акча.
Табигый форма комплектны турыдан-туры социаль хезмәтләр итеп күрсәтүне үз эченә ала, акча эквиваленты тулысынча яки өлешчә түләнә. 2022 елның февраленнән ул индексацияләнгән һәм аена 1313,44 сум тәшкил итә:
- Дарулар, медицина эшләнмәләре һәм дәвалау туклануы продуктлары – аена 1 011,64 сум.
-Төп авыруларны профилактикалау өчен шифаханә-курорт дәвалауга юллама – аена 156,50 сум.
– Шәһәр яны тимер юл транспортында, шулай ук дәвалау урынына шәһәрара транспортта бушлай йөрү-аена 145,30 сум.
Килешү буенча, социаль хезмәтләр җыелмасы табигый рәвештә бирелә. Радиациягә дучар булган гражданнар искәрмә булып тора, алар җыелмасы башта акчалата эквивалентта бирелә.
Бөтен җыелманы яки аның бер өлешен акчалата алу өчен 1 октябрьгә кадәр Россия Пенсия фондына тиешле гариза бирергә кирәк. Моны дәүләт хезмәтләре порталы яки РПФ сайтындагы Шәхси кабинет, КФҮ яки РПФның клиентлар хезмәте аша башкарырга мөмкин.
Әгәр элек социаль хезмәтләрне натураль формада алудан баш тарту турында гариза бирелгән булса, яңа гариза таләп ителми – кеше үз карарын үзгәрткәнче, акча җыелмасы түләнәчәк. 1 октябрьгә кадәр яңа гариза биргәндә сайланган шартларны исәпкә алып җыелма яңа елдан бирле тәкъдим ителәчәк.
Минзәлә районында 2 470 федераль ташламадан файдаланучы яши, шуларның 1579ы-дару белән тәэмин итүдән баш тарткан федераль льготниклар.