Казан районара табигатьне саклау прокуратурасы аңлата.
Закон нигезендә, хайваннар белән мөрәҗәгать итү аларны тоту, куллану (куллану), аларның тормышына һәм сәламәтлегенә йогынты ясый торган гамәлләр кылу да булып тора.
Хайваннар белән рәхимсез мөгамәлә хайваннар сәламәтлегенә зыян китергән яки зыян китерергә мөмкин булган (хайванның, шул исәптән ачлык, сусау, кыйнау, башка гамәлләр белән дә кертеп), аларны карап тотуга карата таләпләрне бозу, йә авыру өчен куркыныч булган хайваннар ярдәменә яисә сәламәтлеге өчен куркыныч булган очракта күрсәтмәү кебек мөрәҗәгатьне күздә тота.
Гомуми таләпләргә аларның хуҗалары керә:
-тәэмин итү тиешле карау өчен хайваннар;
-ветеринария ярдәмен үз вакытында күрсәтүне һәм мәҗбүри профилактик ветеринария чараларын вакытында гамәлгә ашыруны тәэмин итү;
-хайваннарда теләмәүне булдырмау буенча чаралар күрү;
-хайваннар белән эш итү өлкәсендә дәүләт күзәтчелеге органнарының вазыйфаи затлары тарафыннан тикшерүләр үткәргәндә аларны карап тоту урыны буенча хайваннарны бирү;
РФ законнары нигезендә биологик калдыклар белән эш итү.
Хайванга милек хокукыннан баш тарткан яки аны алга таба карап тоту мөмкинлеге булмаган очракта, хуҗасы аны яңа хуҗасына яки мондый хайванны тоту шартларын тәэмин итә ала торган хайваннар приютына тапшырырга тиеш дип карала.
Хайваннар белән эш иткәндә рөхсәт ителми:
терлекләрнең котыру белән чирләвенең соңгы очрагыннан соң ике ай узуы, эпизоотиягә каршы һәм профилактик чаралар уздырылу белән бәйле рәвештә, Татарстан Республикасының түбәндәге аерым территорияләрендә терлекләр котыру авырулы булганга иминлексезлеге сәбәпле кертелгән карантинны бетерергә:;
башка хайваннарны (Хезмәттән тыш) тигезләү;
йорт хуҗаларының хайваннарны тоту буенча бурычларын үтәүдән баш тартуы аларны хайваннар приютларына билгеләгәнче яки башка законлы ысул белән тартып алудан баш тарту;
моның өчен махсус билгеләнмәгән урыннарда хайваннар белән сәүдә итү;
хайваннар сугышларын оештыру һәм үткәрү;
хайваннар травмалары һәм имгәнүләр китереп чыгаручы тамаша чараларын оештыру һәм үткәрү, хайваннарны үтерү;
РФ Хөкүмәте билгеләгән мәдәни-тамаша максатларында хайваннарны куллану таләпләре һәм аларны карап тотуга карата каралган очраклардан тыш, ирекле карау өчен ачылган урыннарда башка җәнлекләрне ерткыч хайваннарны ашату.
Йорт хайваннарын тотканда аларның хуҗаларына хайваннарны карап тотуга карата гомуми таләпләрне, шулай ук йорт хайваннары асралган күпфатирлы йортта яшәүче затларның хокукларын һәм законлы мәнфәгатьләрен үтәргә кирәк.
РФ Хөкүмәте билгеләгән очраклардан тыш, йорт хайваннарын эшмәкәрлек эшчәнлегендә куллану рөхсәт ителми.
Хайваннарны тоту урыннарында йорт хайваннарының чик саны хуҗаның хайваннарны Тиешле ветеринария нормаларына һәм кагыйдәләренә туры килә торган шартларны тәэмин итү мөмкинлекләреннән чыгып, шулай ук санитар-эпидемиологик кагыйдәләрне һәм нормативларны үтәүне исәпкә алып билгеләнә.
Йорт хайваннарын урамда йөртү гражданнарның, хайваннарның иминлеген мәҗбүри тәэмин итү, йорт хайванын урамда йөргәндә физик затларның һәм юридик затларның мөлкәтен саклап калу шарты белән башкарылырга тиеш түбәндәге таләпләрне үтәргә кирәк:
автомобиль юлының машиналар йөрү өлеше киселешендә, лифтларда һәм күпфатирлы йортларның гомуми файдалану урыннарында, мондый йортлар ишегалларында, балалар һәм спорт мәйданчыкларында хайваннар өчен ирекле, контрольсез йөрү мөмкинлеген төшереп калдырырга;
урыннарда һәм гомуми файдалану территорияләрендә хайваннар тормышы продуктларын җыюны тәэмин итү;
хайваннарны урамда йөртү өчен җирле үзидарә органы карары белән рөхсәт ителгән урыннардан читтә хайваннарны урамда йөртүгә юл куймаска.
Потенциаль куркыныч этне урамда йөртү тыела, әгәр потенциаль куркыныч эт милек хокукында яки башка законлы нигездә потенциаль куркыныч эт хуҗасы карамагындагы киртәләнгән территориядә урнашкан очраклардан тыш. Бу эт булу турында әлеге территориягә кергәндә кисәтү язуы ясалырга тиеш. Куркыныч этләрнең исемлеге РФ Хөкүмәте тарафыннан раслана.
Закон белән хайваннар өчен приютлар хуҗаларының бурычлары да билгеләнә.
Хайваннар өчен приютлар моның өчен махсус билгеләнгән биналарда,корылмаларда урнашкан. Приютлар дәүләт, муниципаль, шулай ук шәхси, ә аларның хуҗалары булып шәхси эшмәкәрләр яки юридик затлар булырга мөмкин.
Хайваннар өчен приют хуҗалары һәм алар вәкаләтле затлар шул исәптән башкалар да булырга тиеш:
приютка кергән ун көн дәвамында мәҗбүри карантлаштыру буенча чаралар үткәрергә, аларны котыру авыруына һәм кеше һәм хайваннар өчен куркыныч булган башка авыруларга каршы вакцинация ясарга;
кабул ителми торган һәм тотылмый торган меткалар белән тамгалау хайваннарны исәпкә алуны гамәлгә ашырырга;
приютка кергән хайваннарны хуҗасыз стерильләштерүне гамәлгә ашырырга;
Татарстан Республикасы Министрлар Кабинетының "Татарстан Республикасы дәүләт граждан хезмәткәрләренә класслы чиннар бирү турында" 2011 ел, 10 июнь, 477 нче карары;
приютларга хайваннар керүнең документлар белән расланган исәбен алып барырга һәм аларны приютлардан чыгарырга.
Приют хайваннар өчен "Интернет" мәгълүмат-телекоммуникация челтәрендә приют хезмәткәрләре хайваннар өчен приютка кергән көннән алып өч көннән дә соңга калмыйча урнаштырыла.
Приютларда асрала торган хайваннарны үлдерү тыела, ветеринария өлкәсендә белгеч тарафыннан дөрес билгеләнгән авыр дәваланмый торган авыру яисә тормыш белән туры килми торган җәрәхәтләнүләр булганда, эшкә яраксыз физик зыяннарны туктату зарурилыгы очракларыннан тыш. Тиешле процедура ветеринария өлкәсендә белгеч тарафыннан тиз һәм авыртусыз үлем гарантияли торган гуманлы ысуллар белән эшләнергә тиеш.
Закон белән шулай ук хайваннарны тотканда, аерым алганда, үтәлергә тиешле таләпләр билгеләнә:
кабул ителми торган яки тотылмый торган меткалар булган стерильләштерелгән хайваннар, башка хайваннарга яки кешегә карата агрессивлык күрсәтүче хайваннардан тыш, тотылырга тиеш түгел;
ошейник яки башка предметларда аларның хуҗалары турында мәгълүматлар булган хайваннар хуҗаларына тапшырыла;
имгәнүләргә, травмаларга яки үлүгә китерә торган матдәләр, дару чаралары, ысуллары, техник җайланмалар куллану рөхсәт ителми;
шәхси эшмәкәрләр һәм йорт хуҗаларыннан башка хайваннарны аулаучы юридик затлар аларның тормышы һәм сәламәтлеге өчен җаваплы;
малларны хуҗасыз тотып торучы шәхси эшмәкәрләр һәм юридик затлар аларны тоту процессын видеоязма белән алып барырга һәм РФ субъекты башкарма хакимиятенең вәкаләтле органы таләбе буенча әлеге видеоязма күчермәләрен бушлай тапшырырга тиеш;
хайваннар иҗтимагый куркыныч тудыра торган очраклардан тыш, малларны хуҗасыз балалар катнашында тоту рөхсәт ителми;
хайваннарны элеккеге яшәү урыннарына хуҗаларыннан башка кире кайтарганда кире кайтаруны гамәлгә ашыручы шәхси эшмәкәрләр һәм юридик затлар кире кайтару процессын видеоязма алып барырга һәм РФ субъекты башкарма хакимиятенең вәкаләтле органы таләбе буенча әлеге видеоязма күчермәләрен бушлай тапшырырга тиеш.
Закон нигезендә җәмәгать берләшмәләре һәм башка коммерцияле булмаган оешмалар белән аларның уставлары, шулай ук җәмәгать инспекторлары сыйфатында үткәрелә торган эш өлкәсендә иҗтимагый контроль булдыру күздә тотыла. Дәүләт күзәтчелеге органнары белән эш итү өлкәсендә җәмәгать инспекторларына тиешле таныклыклар бирелә.
Җәмәгать инспекторы хокуклы:
фото һәм видеога төшерү, хайваннар белән эш итү өлкәсендә хокук бозуларны теркәргә һәм алынган материалларны дәүләт күзәтчелеге органнарына җибәрергә;
хайваннар белән эш итү өлкәсендә РФ законнары һәм башка норматив хокукый актлар таләпләрен бозуларны кисәтүдә һәм ачыклауда дәүләт күзәтчелеге органнарына ярдәм итәргә;
иҗтимагый контрольне гамәлгә ашыру нәтиҗәләре буенча йомгаклау документны әзерләргә һәм аны Россия Федерациясе дәүләт хакимияте органнарына, Россия Федерациясе субъектларының дәүләт хакимияте органнарына, җирле үзидарә органнарына, дәүләт һәм муниципаль оешмаларга, федераль законнар нигезендә аерым гавами вәкаләтләрне гамәлгә ашыручы башка органнар һәм оешмаларга карап тикшерүгә җибәрергә.
Хайваннар белән эш итү өлкәсендә җәмәгать контролен гамәлгә ашырганда җәмәгать инспекторлары тарафыннан фото һәм видеога төшерү, шулай ук тавыш яздыру (аудиозаписи) чараларын куллануны чикләү тыела.
Хайваннар белән эш итү өлкәсендәге җәмәгать инспекторларына хайваннар өчен приют территориясенә һәм аның бүлмәсенә керү мөмкинлеге тәэмин ителергә тиеш.