Бүгенге халәте – яшәү рәвеше

– Җирдә эшләргә телибез, – дип былтыр районнан берничә кеше грант алырга теләк белдергән булган. Татарстан хөкүмәте субсидияне җирдә эшләү тәҗрибәсе, күрсәтерлек эшләре булган Айрат Бариевка гына биргән.

Тугыз ел элек фермерлык­ка күчкән Айрат бүген Во­ровский бистәсендәге элекке хуҗалыкның ташланган ике дуңгыз торагын һәм 100 гектар җирен рәсмиләштереп, үз көенә эшләп ята. Эшенең әҗереннән канәгать, дүрт кешене эшле иткән, Изыскательләр бистәсен сөт, ит белән тәэмин итеп тора. Күңеле көр аның бүген.

– Грант акчасына үземнең за­пасларны да кушкач, корпусны симертү өчен үгезләр белән тутырдым. Үстергән ашлык, печән, салам җитәрлек, сыер­ларга силос, сенажны сатып алам, – ди ул.

Билгеле, үткән гасыр уртала­рында төзелгән биналар кеше алып килеп күрсәтеп йөрерлек түгел, әмма тирә-юньдәге таш­ландыклары арасында алар­да җанлылык бар. Тулы бер гаиләсен туендыру өстенә, аларга үз хезмәтләре белән райондашлар табынына про­дукция җитештерү мөмкинлеге туган.

Айрат, җае чыкканда җир алып, хәзер шуны арендага биреп яшәүче түгел. Агро­ном буларак, җирне кадерләп эшли. Әйе, ашлама, ягулык өчен хөкүмәттән әллә нинди субсидия алмый. Әмма чәчү әйләнеше өчен мәҗбүри бул­ган аның парга калган җире дә, көзге культуралары да бар.

Айрат Бариев:

– Былтыр көзге культура­лардан алган уңыш маллар­ны ризыклы итте. Табигать көйсезлекләре арпасыз кал­дырды дисәң дә була. Шуңа быел арпаны ике срокта - бик иртә һәм соңарып калып чәчеп карыйм әле.

– Биредә техника бик аз күренә.

– 100 гектар өчен кыйммәтле комбайн тоту дөрес түгел. Үземнең ике Белорусым бар. Бик кирәк булса ДТ-75 не ка­бызам. Арендага алып эшләү отышлы. – Сыерларың 10 баш кына. Арттырырга исәп юкмы соң?

– Юк. Тәҗрибәле, өлкән яштә булса да тырышып эшләүче Мәдинә Мөхәммәдиева күбрәк тә сыер сава билгеле. Алардан алган сөтне урнаштыру кыен­лаша. Заводлар бездән арзан хакка алалар. Туган бозаулар­ны әйбәтләп үстереп, көтүне яңартып торып була. Минем көненә 25 кило сөт бирүче бер-ике сыерым бар инде. Бо­зауларны районда кергән тех­нология буенча ашатам. Үгез сатып алганда Радиктан күреп кайттым. Үгезләрне 18-20 айда суярлык итеп симертәм. Мал санын арттыра башласаң, җир кирәк. Аны алу бик җиңел түгел. Печән, фураж сатып алып симертү исә, уйнап утыру белән бер ул. Файдасы калмый. – Продукциягез Изыскатель- ләр бистәсендәге кибет аша китәме?

– Кыш көне шуннан. Җәйгә таба, сөт арта башлагач, шәхси клиентларыбызга турыдан-ту­ры да чыгабыз.

Кибетләрендә дә булдым мин аларның. Гаиләнең бөтен исәп- хисабын алып баручы хатыны Наилә кибетче дә икән.

– Сөтне чират торып көннең беренче яртысында ук алып бетерәләр. Бер баш үгез атна ун көнгә җитә. Танышыбызның дуңгыз итен дә сатабыз. Кон­дитер ризыкларын да алалар, - диде Наилә.

Әңгәмә вакытында Айратка тагын бер соравымны бирми калдыра алмадым.

– Колхоз җитәкчесе булып эшләү җиңел идеме, әллә биредә кызыкмы?

– Алай туры бәреп сорама инде син, кеше укыячак бит. Әмма чын күңелдән әйтәм, 9 ел элек ялланып эшләүче ста­тусыннан котылуыма бер дә үкенмим. Өстән кушканны көтеп утырмыйсың, әмма кабул иткән карар өчен үзең җавап бирәсең. Биредә хокук күбрәк.

Әйе, мөстәкыйль булу җаваплы. Бюрократия сиңа бу­лышам дип тормый, бит. Әмма эшләсәң, һәм дәүләт програм­малары хакында үзең кызыксы­нып торып, грантлар алу өчен актив катнашсаң - яшәргә була. Әйе, бүгенге халәтем – яшәү рәвешем.

Шундый халәттә яшәвен ул әлегә 60 яшькә кадәр план­лаштырган. Исән-сау булса, перспективалар өметле булса, эштә туктамаячак әле ул. Аның кебек тормышның ачысын- төчесен татыган, эштән суса­маганнар беркайчан да юга­лып калмый. Комачауламыйча, җайлап юл күрсәтелсә, бүген мөстәкыйльләр артачак. Кече бизнеска ярдәм дип сөйлибез икән, авыл җирендә иң беренче чиратта фермерлар, гаилә фер­малары күздә тотылсын иде.

 сан

Фермер кибетендә итнең бәясе – 275, ә сөтнеке 33 сум тора. Җәй көне, сөт күбәйгәч, каймак, эремчек тә алырга була.