Хатирәләр китми йөрәктән

Фронтта ул Минзәлә кешесен очрата, командир буларак, аны солдатларны өйрәтергә калдырмакчы була. Алексей “мине фронтка җибәрергә тырышыгыз, биредә 600 грамм гына ипи бирәләр, фронтта – 900 грамм” дип, аның тәкъдимен кире кага...

Сугыш ул Никитовская шах­тасында эшләгәндә ай ярым чамасы эшләгәннән соң баш­лана. Запорожьега танклар­га каршы чокырлар, окоплар казырга җибәреләләр. 3 метр тирәнлектәге чокыр казу җиңел эш түгел. Көнлек норма – 4 кубо­метр. 17 яшьлек егетләр төшкә кадәр эшләрен тәмамлый тор­ган булалар. Шул рәвешле ике линия казыйлар. Ноябрь айла­рында Алексейга Минзәләгә кайтырга насыйп була.

– Февраль аена кадәр колхоз­да эшләдем, аннары армиягә алындым. Биш ай дәвамында Киров шәһәрендә пехота учи­лищесында укыдым, – дип дәвам итә сүзен ветеран. – Ба­рыбызга да документларсыз гына сержант званиесе бирел­де. Воронеж өлкәсендә берен­че сугышка кердек. Бу сугышны уңышсыз дию генә аз булыр, бу канкойгыч, нәтиҗәсез сугыш булды, – дип искә ала ветеран.

Ротадан 17 кеше генә ка­лалар, минометчик Алексей иптәшләре белән алга барула­рын дәвам итәләр:

– Безне Төньяк-Көнбатыш фронтына җибәрделәр. Ста­рые Русы шәһәре астында фа­шистлар тылга бик ерак кергән иде. Коридор барлыкка килеп, безгә фашистларны шул урын­нан чыгару бурычы куелды. Сазлыклы урын булганлыктан, анда бик күп сугышчы башла­рын салды, яраланган солдат­ларны алып чыгу мөмкинлеге дә булмады. 44 нче елда без­ не Белоруссиягә җибәрделәр, Витебск өлкәсендә Полоцк шәһәрендә оборонаны тоттык.

– Сугыш тәмам, әмма өйгә кайту турында сүз дә юк. Мин инде миномет взводы команди­ры булдым. Безне Белоруссия урманнарына “бендерачылар” бандаларына каршы көрәшергә җибәрделәр, анда үзебезнең һәм поляк “бендерачылары” да бар иде. Соңыннан безне Польшага авиация полкына, эскадрилья старшиналары итеп җибәрделәр. Бераздан соң авиация клубы полкы мөдире булып хезмәт итә башладым. Безнең полк – ерак авиация полкы, бик яхшы Америка бом­бардировщикларыннан тора иде. Шунда өч ел хезмәт иттем. 1948 нче елның февралендә демобилизацияләндем, – дип сүзен тәмамлый Алексей Васи­льевич.

Туган якка кайткач, колхозда эшли, авыл хуҗалыгы технику­мына кереп, өч ел укып, агроном, зоотехник, умартачы белгечле­ге алып чыга. Бөгелмә района­ра умартачылык бүлекчәсенә өлкән зоотехник буларак эшкә билгеләнә, берьюлы 12 район­га хезмәт күрсәтә. Бераздан туган якка кайтып эш эзләргә туры килә. “Маяк” колхозын­да, Гришино авылында агро­ном булып эшли. Аннары аны Юртауга авыл Советы рәисе итеп күчерәләр. “50 нче еллар­дагы бетмәс-төкәнмәс налог- лар, заемнар халыкны тәмам хәлдән чыгарды. Эштән китәргә мәҗбүр иткән “соңгы тамчы” шул булды – март ахырын­да һәр хуҗалыктан 40 ар кг ит җыярга куштылар. Бу чорда ит булмый бит инде, бу вазифаны башкара алмыйм, дип эшемнән азат итүләрен сорадым”, – ди Алексей Васильевич хезмәт ел­ларын искә төшереп.

Бүгенге көндә ул гомерен ме­дицина өлкәсенә багышлаган тормыш иптәше Галина Петров­на белән тыныч кына гомер кичерә. Бердәнбер уллары Ива­ново шәһәрендә яши, җәйләрен гаиләсе белән әти-әнисе янына кайта.