Гомер көзләре иминлектә уза

Интернат-йорт моннан чирек гасыр элек булдырылган, бер ел җирле оешмалар акчасына көн күргәннән соң, социаль учреждениеләр исемлегенә кертелә. Соңгы алты ел дәвамында интернат-йортка Илсия Хәбибуллина җитәкчелек итә.

Көнкүреш мәшәкатьләре

Шушы чор эчендә Хезмәт, мәшгульлек һәм социаль яклау министрлыгы ярдәме белән игелек йорты зур үзгәрешләр кичергән. Зур ремонт ясал­ган, кайбер бүлмәләр “Уңайлы мохит” программасы буенча җиһазландырылган, идәннәре җылытылган заманча мунча, кер юу комплексы булдырыл­ган, сквер һәм чәчәклекләр ясалган, “Скандинавия йөреше“ өчен сукмаклар булдырылган.

Биредә “кедр мичкәле” мини- сауна белән җиһазландырылган массаж кабинеты бар. Тәрбия- ләнүчеләр галокамераны бик яраталар, анда тозлы мәгарәләр микроклиматы бул­дырылган, акрын ут яктысын­да тынычландыручы музыка яңгырый. Бу хуҗалык белән Ро­залина Ишимбаева җитәкчелек итә. Социаль хезмәтләр буенча белгеч Нәркиз Хөсәенова арт- терапия, иҗади занятиеләр уз­дыра.

Биредә барлыгы 27 хезмәткәр эшли. Җаваплы, игътибарлы санитаркалар, мунча көнне һәркемне юындыручы һәм кер юучы, өс-башларын тәртипкә китерүче, тәмле ризыклар пешерүче повар – биредә эш һәркемгә җитәрлек.

Проектлар җиңү китерә

“РИТЭК” һәм коммерцияле булмаган “Лукойл” ААҖнең социаль-мәдәни проектла­ры конкурсларында биш ел рәттән катнашып җиңү яулый­лар. Узган ел откан акчаларга “Сәламәтлек сукмагы” ясаган­нар. Анда кышын да, җәйге җылы көннәрдә дә, гомумән, һава торышы яхшы булганда, ел әйләнәсе шөгыльләнәләр.

Быел исә берьюлы ике про­ектта җиңү яулаганнар: “Туган як” номинациясендә “Солдат исән, аны онытмыйлар” проек­ты белән, “Мәдәният һәм спорт” номанициясендә “Талантның яше юк” проекты белән җиңеп чыкканнар. Алга таба максатчан эш алып барырга җыеналар.

Биредә яшәүчеләрнең физик сәламәтлеге, психоэмоциональ халәте белән бәйле пробле­маларны хәл итү өчен “Озак яшәүдә активлык” программасы эшләнгән. Өлкән яшьтәгеләр өчен иң файдалы һәм кулай алымнар – җәяүлеләр өчен мах­сус сукмаклар ясау һәм “Скан­динавия йөреше”. Соңгысына килгәндә, беренче карашка гади генә тоелган йөрү вакы­тында гәүдә мускулларының 90 проценты хәрәкәткә килә, ә умыртка баганасына һәм буын­ нарга булган басым 2,5 тапкыр­га кими.

Нинди сәбәпләр аркасында килеп эләгәләр бу йортка?

Иң беренчесе – аларны ял­гызлык китерә. Валя түти һәм Галия апа ике сеңел кебек яшиләр. Гаилә тормышыннан уңмаганнар, шулай ялгыз кал­ганнар. Галия апаның күзләре күрми, икесе җитәкләшеп йөриләр. Шулай булса да, ул балаларча нурлы карашлы, хәтта ышанырлык та түгел. Аяклары да начар йөри, әмма ул бирешми, һәр иртә зарядка ясый. Ә Валя түти эш яратуы белән аерылып тора. Иртәнге биштә ул кухняда мәш килә, ә җәйге чорда бакчада эшли.

Мәймүнә апа янәшәдә генә яши, аңа 93 яшь. Кайчандыр ул интернатка ерактан җәяүләп килгән, үзен бирегә алуларын сораган. Көче барда инвалид туганнарын караган. Ул монда өендәге кебек – гөлләр үрчетә, тәрәз төбендә нинди генә гөлләр юк!

Биредә яшьләр дә бар – Ев­гений Стеценкога нибары 22 яшь. Ул Минзәлә интернат- мәктәбендә тәрбияләнгән, ан­нары туп-туры бирегә килгән. Җор телле, ачык күңелле егет бар эшләрдә дә теләп катнаша, өмәләрдә, бәйрәмнәр оештыр­ганда алыштыргысыз ярдәмче.

Интернат-йортка картларны башлыча туганнары билге­ли. Алты ел эчендә бу йорт­ка бөтенләй ялгыз булган бер кеше генә китерелгән, нибары ике кешене якыннары үз яны­на алган. Шундый проблема да бар: күпләренең туганнары пен­сия алган көнне киләләр.

– Туганнары ничә тапкыр килүен исәпкә алып барабыз, кем янына ничә тапкыр килүен, янында күпме вакыт булуын белеп торабыз. Араларын­да бик төгәлләре очрый: аена ике тапкыр килеп, озак кына яннарында торып китәләр. Әмма пенсия алган көнне күп киләләр. Шунысы кызык, алар бит үз акчаларын туганнары­на теләп бирәләр. Яннарына килүче булуы белән горурлана­ лар, кайберләре хәтта җиләк- җимешне дә җыеп баралар.

Берничә кешенең үз түтәле бар, яшелчә үстерәләр, кай­натма пешерәләр – биредә зур алма бакчасы бар, кура җиләге, сырганак үсә. Интернатта каз­лар, тавыклар да үстергәннәр, узган ел бар йоласына туры китереп “Каз өмәсе” бәйрәмен уздырдылар. Йорт куяннары, дуңгызлар да асралган.

-Өлкәннәр көч-дәрман та­шып торган яшь чакларын са­гыналар, аларның теләкләрен үтәргә тырышабыз, – ди Ил­сия Илдусовна. – Һәркайсын шөгыльле итәсе килә.

Күңел халәте тәэсире

Оптимизм адаптация узар­га, мөмкин кадәр тулы канлы тормыш белән яшәргә ярдәм итә. Булышчылар да юк түгел – иганәчеләр, волонтерлар бар. Интернат-йортның күзәтчелек советы рәисе Гиоргий Куприя­нов, район советы депутаты Ра­вил Миңнехузин бүләксез кил­ми. Әле генә Корбан бәйрәмен бик яхшы итеп уздырдылар - Яр Чаллыдан ике эшмәкәр ханым ел саен килеп, чын бәйрәм ясыйлар икән, быел да алар өлкәннәрен сөендерде. Ай саен бер эшмәкәр-парикмахер өлкәннәргә бушлай хезмәт күрсәтә. Берничә ел рәттән Украина волонтерлары бирегә килеп ярдәм итәләр, картлар белән аралашалар. Бина стена­ларындагы матур рәсемнәрне алар ясаган.

– Үзем ярдәм сорарга ярат­мыйм, кеше ярдәм итү өчен үзе өлгерергә тиеш, - ди Илсия Ил­дусовна. – Күңел халәте шун­дый булырга тиеш.

Игелек йортында яшәүчеләр янында булып кайтканнан соң, күңел әллә нинди авыр тойгы­лар кичерә. Икенче яктан кара­ганда, никадәр язмыш бер түбә астына җыелып, күңелләрен төшермичә, үзләренә шөгыль табып яши бирәләр. Моңа гаҗәпләнәсе юк, алар бит никадәр авырлык, югалтулар кичергән буын.

сан

Татарстанда барлыгы 28 картлар йорты бар. Минзәлә картлар һәм ин­валидлар интернат-йор­тында бүгенге көндә 60 кеше яши. Алар арасын­да бер Бөек Ватан сугы­шы ветераны һәм 10 тыл ветераны бар. Күпләренә 80, 90 яшь тулган.

Әлфинә ВОРОБЬЕВА