2025 елның 13 декабренә ашыгыч кисәтү
2025 елның 13 декабренә ашыгыч кисәтү
Хөрмәтле гражданнар! Татарстан Республикасы Гидрометеорология һәм әйләнә-тирә мохитне күзәтү идарәсе ФДБУсыннан килде:
Консультация – метеорологик күренешләрнең интенсивлыгы турында кисәтү
2025 елның 12 декабрь 18 сәгатьтән 13 декабрь 18 сәгатькә кадәр
13 декабрьдә Татарстан Республикасы территориясендә урыны белән көтелә:
- көчле кар, юеш кар, бозлавык;
- буран, күренешнең 1-2 км га кадәр начарлануы, вакытлыча 1000 метрдан кимрәк; көндез көчле җил 15-17 м/с (Казанда буран һәм җил 15 м/с кадәр);
- юлларда бозлавык, кайбер урыннарда көчле; кар көртләре һәм кар боткасы (Казанда да);
- төнлә һәм иртән томан.
Россия Гадәттән тыш хәлләр министрлыгының Татарстан Республикасы буенча идарәсе тәкъдим итә:
Җил көчәю белән:
1. Биналардан чыгуны чикләргә, биналарда булырга тәкъдим итәбез. Балаларны күзәтүсез калдырмау мөһим.
2. Әгәр көчле җил сезне урамда тотып алса, җир асты кичүләрендә яки биналарның подъездларында сыенырга киңәш итәбез. Көчле җилдән өй диварлары янында качарга кирәкми, чөнки түбәләрдән шифер һәм башка түбә материаллары төшүе мөмкин. Бу җәмәгать транспорты тукталышларына, төзелеп бетмәгән биналарга да карый.
3. Урамда реклама такталары, элмә такталар, юл билгеләре, электр тапшыру линияләреннән ераграк торырга кирәк.
4. Зур агачлар янында булырга, шулай ук алар янында автотранспортны парковать итәргә ярамый – җил белән өзелгән ботаклар зур куркыныч тудырырга мөмкин.
5. Көчле җил вакытында электр тапшыру линияләре астында тору һәм өзелгән электр чыбыкларына якын килү үлемгә китерергә мөмкин.
6. Өске катларның тәрәзәләреннән төшкән ватылган пыялалар, шулай ук җил белән кубарылган түбә элементлары һәм гипс декоры куркыныч тудырырга мөмкин. Мондый куркыныч төзелеп килүче яки ремонтлана торган биналар янында арта.
7. Өйләрнең барлык тәрәзәләрен ныклап ябарга, балконнар һәм лоджияләрдән тышка төшәргә мөмкин булган әйберләрне алырга кирәк.
8. Яшәү яки эш урынында тәрәзәләрдән мөмкин кадәр ераграк торырга кирәк.
Көчле буран вакытында ничек эш итәргә
Бары тик искиткеч очракларда гына биналардан чыгыгыз. Ялгыз гына чыгу тыела. Гаилә әгъзаларына яки күршеләргә кая баруыгызны һәм кайчан кайтуыгызны хәбәр итегез. Машинада бары тик зур юллар һәм шоссе буйлап кына хәрәкәт итәргә мөмкин. Машинадан чыкканда, аннан күренештән читкә китмәгез. Юлда туктаганда, өзек-өзек сигналлар белән хәвеф сигналы бирегез, капотны күтәрегез яки антеннага якты тукыма элегез, ярдәмне машинада көтегез. Бу вакытта моторны кабызылган килеш калдырырга мөмкин, вентиляцияне тәэмин итү һәм угар газыннан агуланудан саклану өчен тәрәзәне бераз ачып куегыз. Әгәр дә Сез торак пункттан читтә җәяү йөргәндә юнәлешне югалтсагыз, беренче очраган йортка керегез, үз урыныгызны ачыклагыз һәм мөмкин булса, буран беткәнне көтегез. Әгәр дә көчегез бетсә, сыену урыны эзләгез һәм шунда калыгыз. Сезгә таныш булмаган кешеләр белән элемтәләр вакытында игътибарлы һәм сак булыгыз, чөнки табигый афәтләр вакытында машиналардан, фатирлардан һәм хезмәт биналарыннан урлау очраклары кискен арта.
Әгәр көчле кар көртләре шартларында сез бинада бикләнеп калсагыз, сак булыгыз, паникага бирелмичә, кар көртләреннән үзегез чыгу мөмкинлеген ачыклагыз (булган инструментлар һәм кул астындагы чараларны кулланып). Гражданнар оборонасы һәм гадәттән тыш хәлләр идарәсенә яки торак пункт администрациясенә кар көртләренең характеры һәм аларны үзегез сүтү мөмкинлеге турында хәбәр итегез. Әгәр кар көртен үзегез сүтә алмасагыз, коткару бүлекчәләре белән элемтә урнаштырырга тырышыгыз. Радиоалгычны (телевизорны) кабызыгыз һәм җирле хакимият күрсәтмәләрен үтәгез. Җылылыкны саклау һәм азык-төлек запасларын экономияле куллану чараларын күрегез.
Шоферларга
Шоферларга, аеруча ерак араларга сәфәрләр планлаштырганнарга, үз автомобильләренең техник торышына аерым игътибар бирергә кирәк. Якындагы бер-ике көнгә һава торышы фаразын ачыклагыз, сәфәр вакытына карап. Салкын вакытта озакка сузылган сәфәр алдыннан автомобильнең җылылык изоляциясе турында алдан кайгыртыгыз. Сәфәр алдыннан двигатель һәм аккумулятор эшен тикшерегез, ягулык белән тәэмин ителегез, яхшы антифриз салыгыз. Тикшерелмәгән ягулык салу станцияләрендә ягулык салмаска кирәк, чөнки сыйфатсыз ягулык начар нәтиҗәләргә китерергә мөмкин. Алдан җылы киемнәр һәм азык-төлек белән тәэмин ителегез, мобиль телефон өчен зарядка җайланмасын онытмагыз.
Насос, буксир тросы, баллон ачкычы һәм домкрат булуын тикшерегез
Юлга чыгар алдыннан насос, буксирлау тросы, баллон ачкычы һәм домкрат булуны тикшерегез. Багажникка "прикуривание" өчен чыбыклар җыелмасын да салырга кирәк. Әгәр мөмкинлекләр бар икән, компактлы литий батареясына нигезләнгән пуско-заряд җайланмасы булу начар түгел.
Авария җыелмасы
Авария җыелмасы түбәндәгеләрне үз эченә алырга тиеш: мобиль телефон өчен зарядка җайланмасы һәм запас аккумулятор, җылы кием һәм юрганнар, кар һәм бозны алгы пыяладан чистарту өчен щетка, кирәк булганда тәгәрмәчләрне кардан азат итү өчен кечкенә көрәк; кул фонаре һәм аңа батарейкалар җыелмасы, аптечка, ашамлык һәм эчемлек, балта һәм җыелмалы пычкы, "коры ягулык" упаковкасы, зажигалка, мини-печка һәм казан.
Юл маршрутын һәм якынча килү вакытын хәбәр итегез
Юлга чыгар алдыннан гаилә әгъзаларына, күршеләргә, дусларга юл маршрутын һәм якынча кайту вакытын хәбәр итәргә кирәк. Юлда бәла килеп чыкса, заманча элемтә чараларын кулланырга кирәк – бу коткару бүлекчәләренең реакция вакытын сизелерлек тизләтәчәк. Коткаручыларга мөрәҗәгать иткәндә, урнашу урынын, җирлекнең үзенчәлекле билгеләрен, автомашинадагы кешеләр санын, яшьләрен, авырулар, балалар бармы икәнен, үзегезнең һәм якыннарыгызның контакт телефоннарын хәбәр итәргә кирәк. Батарея зарядын экономияләү чараларын күрегез.
Әгәр трассада ватылу килеп чыкса
Автомобиль алдына һәм артына кисәтүче билгеләр куегыз, бу киселгән агач яки теләсә нинди аерылып торган әйберләр булырга мөмкин. Әгәр машина эшли икән, вентиляцияне тәэмин итү һәм угар газы белән агуланудан саклану өчен тәрәзәне бераз ачарга кирәк. Машинаны озакка туктату яки төн куну өчен җилгә каршы куярга кирәк, тәрәзәләргә һәм салонга выхлоп газлары кермәсен өчен. Үз иминлегегез өчен җил юнәлешен даими тикшереп тору кирәк. Выхлоп торбасы боз белән капланмасын һәм кар белән күмелмәсен өчен дә игътибар итү мөһим. Әгәр автомобиль ватылса, паникага бирелмәгез, гадәттән тыш оператив хезмәтләрнең бердәм номеры «101»не җыегыз, үз проблемагыз турында хәбәр итегез һәм үзегезнең урнашу координаталарын тапшырыгыз. Җылылыкны саклау һәм булган азык-төлек запасларын экономияле куллану чараларын күрегез. Утын белән тәэмин итәргә тырышыгыз, алар булмаганда янучан материалларны яндырырга мөмкин - алар гадәттә шактый күп була.
Бозлавык булганда
Аз тайгак аяк киеме әзерләгез. Саклык белән, ашыкмыйча хәрәкәт итегез, өслек тигезсезлекләрен исәпкә алып, бөтен табанга басыгыз. Олы кешеләргә резин очлы таяк яки очлы шиплы махсус таяк куллану тәкъдим ителә. Әгәр сез тайгакта егылсагыз, егылу биеклеген киметү өчен утырыгыз.
Гололед барлык юл хәрәкәтендә катнашучылар өчен җитди куркыныч тудыра. Шоферларга кинәт тормозга басудан сакланырга кирәк: туктарга кирәк булганда тизлекне акрынлап киметергә кирәк. Тормозга басканда берничә тапкыр тормоз педаленә басарга, шул рәвешле арттан килүче машиналарның шоферларын кисәтүче сигнал бирергә. Машинаның техник торышына, аеруча тормоз системасына һәм шиналарның торышына игътибар бирергә кирәк. Барлык оптика эш хәлендә булырга тиеш. Туктаганда күренүчәнлекне арттыручы жилет кулланырга.
Мөмкин булса, ерак араларга сәфәрләрдән баш тартыгыз.
Җәяүлеләргә урамны бары тик билгеләнгән җәяүлеләр кичүендә генә үтү тәкъдим ителә. Хәрәкәт итүче транспорт алдыннан юлны йөгереп чыкмаска, чөнки тайгак юл өслеге аркасында машинаның тормоз юлы шактый арта. Транспорт агымына каршы гына хәрәкәт итәргә. Күренүчәнлекне арттыручы жилет кулланырга яки киемгә яктылык кайтаручы элементлар беркетергә.
Шоферларга:
1. Машинада бу шартларда хәрәкәт иткәндә артык үзгәрешләрдән, узып китүләрдән, алга чыгу омтылышларыннан баш тартырга;
2. Машинаның техник торышына, аеруча тормоз системасына, шиналарның торышына игътибар бирергә;
3. Кинәт тормозга басудан сакланырга, туктарга кирәк булганда тизлекне акрынлап киметергә;
4. Берничә тапкыр тормоз педаленә басарга, шул рәвешле арттан килүче машиналарның шоферларын кисәтүче сигнал бирергә;
5. Барлык оптика эш хәлендә булырга тиеш;
6. Мәктәпләр янында, кисешү урыннарында һәм күперләрдә, шулай ук борылышларда һәм төшү урыннарында хәрәкәт күп булган урыннарда куркынычсызлыкны тәэмин итүче тизлектә хәрәкәт итәргә.
Җәяүлеләргә тәкъдим ителә:
1. Урамнарны һәм юлларны кичкәндә бик игътибарлы булырга;
2. Урамны бары тик билгеләнгән җәяүле кичү урынында гына кичәргә, күренеш начар булу һәм юл өслегенең тайгак булуы аркасында машина йөртүчегә транспорт чарасын туктату өчен күбрәк вакыт кирәклеген истә тотарга;
3. Юлның йөрү өлешен кичү өчен мөмкин булганча бары тик өстән яки астан җәяүле кичү урыннарын гына кулланырга;
4. Хәрәкәт итүче транспорт алдыннан юлны йөгереп чыкмаска;
5. Транспорт агымына каршы гына хәрәкәт итәргә;
6. Күренүчәнлекне арттыручы жилет кулланырга яки киемгә яктылык кайтаручы элементлар беркетергә.
Томан вакытында:
Әгәр сез табигатьтә булганда томан куерганын күрсәгез, урманда яки су өстендә юнәлешне югалтмас өчен чаралар күрергә кирәк. Томан юл хәрәкәтенең барлык катнашучылары өчен дә куркыныч тудыра. Машинада томан вакытында хәрәкәт иткәндә артык үзгәрешләрдән, узып китүләрдән, алга чыгу омтылышларыннан баш тартырга кирәк. Томан шартларында юл-транспорт вакыйгаларының күпчелеге алда хәрәкәт итүче транспорт чарасы белән була. Томан араны яшерә, шуңа күрә гадәти араны арттыру, тизлекне киметү урынлы.
Кискенә тормозлардан сакланырга кирәк: туктарга кирәк булганда тизлекне әкренләп киметергә кирәк. Берничә тапкыр тормоз педаленә басарга кирәк, шул рәвешле сезнең арттан килүче автомобиль йөртүчеләренә кисәтү сигналы бирелә. Томанлы һавада йөртүчеләрнең аруы арта, сак булу артык булмас.
Мөмкин булса, ерак араларга сәфәрләрдән баш тартыгыз.
Начар күренеш шартларында автомобиль белән хәрәкәт иткәндә артык үзгәрешләрдән, узышлардан, алга чыгу омтылышларыннан баш тартырга кирәк.
Кискен тормозлардан сакланырга кирәк: туктарга кирәк булганда тизлекне әкренләп киметергә кирәк. Берничә тапкыр тормоз педаленә басарга кирәк, шул рәвешле сезнең арттан килүче автомобиль йөртүчеләренә кисәтү сигналы бирелә.
Мөмкин булса, сәфәрләрдән сакланыгыз, табигатьтә озак йөрүләрдән баш тартыгыз.
Теләсә нинди бәла-каза очрагында сез һәрвакыт ашыгыч хезмәтләрне чакыруның бердәм номерына – «112» мөрәҗәгать итә аласыз. Шалтыратулар тәүлек әйләнәсе һәм шәһәр, кәрәзле телефоннардан бушлай кабул ителә.