Балалар өчен куркынычсыз татлы бүләкләр: ата-аналарга киңәшләр.
Алда кыш һәм могҗизалы бәйрәм – Яңа ел. Хәзер үк ата-аналар балалар өчен яңа ел бүләкләре турында уйлыйлар, шул исәптән татлы ризыклар турында да. Шулай итеп, нинди ул, куркынычсыз татлы бүләк?
Татлы яңа ел бүләген кайда сатып алырга
Шикле урыннарда, мәсәлән, базарларда һәм ярминкәләрдә әзер татлы җыелмаларны кулдан сатып алырга кирәкми. Әгәр аны кибеттә яки ярминкәдә сатып алсагыз, татлы ризыклар белән тартмада маркировка булуына, бүләкнең составы күрсәтелгән булуына (әгәр ул кондитер эшләнмәләре җыелмасын үз эченә ала икән, һәр эшләнмәнең детальле составы күрсәтелергә тиеш), һәм саклану вакытына игътибар итегез. Әгәр бүләктә уенчык бар икән, ул һичшиксез аерым төрелгән булырга тиеш.
Бу очракта иң яхшы карар – бәйрәм төргәген һәм барлык татлы ризыкларны аерым сатып алып, татлы бүләкне үзегез җыю.
Бүләккә нәрсә салырга кирәкми
Баланың яшенә игътибар итегез: әгәр аңа 4–5 яшьтән кимрәк булса, бүләккә леденцлы карамельне кертмәскә кирәк, чөнки тамакка китү куркынычы бар. Гомумән, леденецлар – барлык яшь төркемнәре өчен дә яхшы сый түгел, чөнки аларда өстәмә шикәр күп. Шулай ук 3 яшькә кадәр балаларга шоколад бирү киңәш ителми, ә зуррак балалар өчен какаоның иң аз күләмле (сөтле) шоколадны сайлау яхшырак, чөнки кара шоколадта кофеин бар һәм ул нерв системасын стимуллаштыра, бу көннең икенче яртысында кулланганда йокыны бозарга мөмкин.
Әгәр баланың йомырка, чикләвек, сөт, бал һәм башка продуктларга аллергиясе бар икән, бу да тәм-томнар сайлаганда исәпкә алынырга тиеш.
Тәмле бүләккә тиз бозыла торган продуктлар һәм саклау өчен махсус шартлар (салкын) таләп итүче әйберләр салырга кирәкми – кремлы пирожныйлар, глазурьле сыроклар, йогуртлар, кулдан ясалган конфетлар, составында каймак, табигый җимеш пюресы, атланмай булган әйберләр.
Тәмле бүләк өчен иң куркынычсыз продуктлар нинди
Тәм-томнар сайлаганда консервантлар һәм буяуларсыз, өстәмә шикәр азрак булган, табигый компонентларга нигезләнгән продуктларга өстенлек бирергә кирәк.
Бүләккә җимешләр салырга мөмкин, ләкин бала аларны якындагы 2–3 көндә ашарга тиеш дигән шарт белән.
Тәм-томнарның яхшы варианты булып табигый пастила, зефир, мармелад, мюсли яки җимеш батончиклары, кипкән җимешләр һәм чикләвекләр белән батончиклар тора ала. Аларда өстәлгән шикәр минималь күләмдә яки бөтенләй юк, алар эшкәртү органнары өчен файдалы булган клетчаткага бай.
Әгәр бүләккә печенье яки вафли салырга планлаштырасыз икән, гади составлы һәм эчлекләрсез продукцияне сайлау яхшырак, мәсәлән, гади бодай печеньесе, эчлекләрсез йомшак вафли. Бу тәм-томнар махсус саклау шартлары таләп итми һәм шулай ук шикәрне азрак үз эченә ала.
Төрле яшь төркемнәрендәге балаларга күпме татлы әйбер ашарга мөмкин
Табигый һәм өстәлгән шикәрне аералар. Табигый шикәр яшелчәләрдә һәм җимешләрдә углеводлар рәвешендә бар, алар акрын үзләштерелә. Гадәттә мондый продуктларда организм өчен файдалы булган күп клетчатка бар. Өстәлгән шикәр – бу углевод, аны җитештерүчеләр махсус тәм өчен төрле продуктларга өстиләр, ягъни, асылда, бу баланың организмы өчен бернинди файдалы өлеше булмаган буш калорияләр. Россия педиатрлар берлеге фикеренчә, өстәлгән шикәр 1 яшькә кадәр балаларның рационыннан чыгарылырга тиеш, ә Бөтендөнья сәламәтлек саклау оешмасы фикеренчә, хәтта 2 яшькә кадәр, өлкәнрәк яшьтә мондый шикәр рационының 10% тан артмаска тиеш.
Бөтендөнья сәламәтлек саклау оешмасы (алга таба - БССО) тәкъдимнәре буенча, көненә өстәмә шикәр күләме 2-3 яшьлек балалар өчен 13 г, 3 яшьтән өлкәнрәк балалар өчен 15 г, 4-6 яшьлек балалар өчен 19 г (5 кисәк шикәр), 7-10 яшьлекләр өчен 24 г (6 кисәк шикәр) һәм 10 яшьтән өлкәнрәк балалар өчен 30 г (7 кисәк шикәр) артмаска тиеш. Монда, әлбәттә, бала көн дәвамында төрле конфетлар, печеньеләр һәм башка татлы ризыклар рәвешендә ашаячак барлык өстәмә шикәр керә, шулай ук яшерен шикәр булырга мөмкин булган башка продуктлар да (кетчуп, икмәк, йогурт), шуңа күрә продуктлар сатып алганда аларның составын өйрәнү мөһим.
Әгәр бала, мәсәлән, ярминкәдә йөргәндә, нинди дә булса тәм-том сатып алырга сорый икән, нәрсә сайларга яхшырак
Гомумән алганда, әгәр бу бер тапкырлык йөрү булса, һәм сез балагызга мондый татлыларны көндәлек рәвештә сатып алмыйсыз икән, балагызның яшенә карап (искә төшерәбез, 4-5 яшькә кадәр балалар өчен карамель куркыныч) һәм әлеге татлының кайбер компонентларына аллергия булу-булмавына карап, балагыз сораганны сатып алырга мөмкин. Әгәр балада аллергия бар һәм сез аңа сораган тәм-томны сатып ала алмыйсыз икән, аны бала өчен куркынычсызрак составлы башка берәр нәрсә белән алыштырып карарга мөмкин.
Бәйрәмнәр вакытында балага нинди десертлар бирергә мөмкин
Югарыда әйтелгәнчә, 1 яшькә кадәрге балаларга (БССО мәгълүматлары буенча – 2 яшькә кадәр) өстәмә шикәрле продуктлар тыелган. Аларга табигый компонентлар нигезендә ясалган тәм-томнар, мәсәлән, пастила яки зефир бирергә мөмкин. Шулай ук 1 яшькә кадәрге балаларга ботулизм куркынычы аркасында бал тыелган. Олырак балаларга төрле десертларны татып карарга мөмкин, шулай ук баланың аллергиясе булу/булмавына, аның яшенә һәм шикәр куллану нормаларына игътибар итәргә кирәк. Шулай итеп, әгәр 2 яшьтән өлкәнрәк бала нинди дә булса тәм-том – вафли яки бер кисәк пирожное сорый икән, аларны аз күләмдә (1–2 чәй кашыгы торт, 1–2 конфет яки вафли) татып карарга мөмкин, әгәр продукт компонентларына аллергия булмаса.
Баланың артык күп тәм-том ашавын ничек булдырмаска
Татлы әйберләрне бүләк итеп бирү кирәкми. Татлы ризыкларга башка ризыклар кебек үк гадәти ашамлык итеп карагыз. Шулай ук татлы әйберләрне катгый тыярга кирәкми – киресенчә, бала татлы бүләк алгач, аны шунда ук ашап бетерергә тырышачак, чөнки сез аның конфетларын алып куярсыз һәм кире бирмәссез дип курка (принцип – хәзер яки беркайчан да). Әгәр бала инде көнлек татлы нормасын ашап бетергән булса, сез конфетларны алып куя аласыз, мәсәлән, ашказанына ял кирәк дип тыныч кына әйтеп, калганын иртәгә ашарга тәкъдим итегез. Яңа ел елга бер генә була һәм бала күп конфет ашаган очракта да, үзегезне гаепләргә яки баланы ачуланырга кирәкми, чөнки бәйрәмнәр бетәчәк, һәм алар белән бергә татлы ризыкларның күплеге дә. Иң мөһиме, киләчәктә дә татлы әйберләр баланың рационының нигезе булмасын.
Барлык әйтелгәннәрдән нәтиҗә ясап, кечкенә генә татлы бүләк җыю яхшырак, ләкин аның составындагы әйберләрнең сыйфаты һәм куркынычсызлыгы турында тулысынча ышанычлы булуыгыз мөһим.
Санитария куркынычсызлыгы һәм куркыныч авыруларны профилактикалау турында күбрәк мәгълүматны санщит.рус сайтында таба аласыз.