Кемгә яңа түләү бирелә һәм аны ничек рәсмиләштерергә

1 апрельдән аз керемле гаиләләр 8 яшьтән 17 яшькә кадәрге балаларга айлык акчалата түләү ала ала. Минзәлә районында клиентлар хезмәте җитәкчесе (бүлек хокукларында) Алсу Ганиева районда яшәүчеләрнең ничек яңа ярдәм ала алулары турында җентекләп сөйләде.

- Алсу Фатыйх кызы, март аенда президент 8 яшьтән алып 17 яшькә кадәрге балаларга яңа пособие игълан итте. Бу нинди түләү һәм аңа кем хокуклы?

– Бу 2022 елның 1 апреленнән аз керемле гаиләләргә билгеләнәчәк яңа пособие. Мондый түләү элегрәк булмаган-федераль дәрәҗәдә, пособиенең 8 еллыгыннан соң, ялгыз ата-аналар гына алган: икенчесе үлгәч, хәбәрсез югалган, документта күрсәтелмәгән яки алимент турында суд карары булса.

Хәзер 8 яшьтән 17 яшькә кадәрге балаларга пособие өч критерийга туры килгән аз керемле гаиләләр дә ала алачак: гаиләнең җан башына яшәү минимумыннан түбәнрәк кереме; гаиләнең милеге билгеләнгән исемлеккә туры килә һәм гаиләнең өлкән яшьтәге әгъзаларының расланган кереме яки булмавының төп сәбәбе бар.

– Билгеле булганча, түләү рейтинглы булачак. Бу өстенлекне кем һәм нинди зурлыкта ала ала?

- Чыннан да, балага яшәү минимумының яртысы күләмендә түләнә торган ялгыз ата-аналарга пособиедән аермалы буларак, яңа түләү югарырак булырга мөмкин. Пособие күләме төбәктәге балалар өчен яшәү минимумының 50, 75 яки 100% тәшкил итәчәк: 50% – база күләме, 5216,50 сум; 75% – күтәрелгән күләм, 7824,75 сум – база күләмен билгеләгәндә җан башына уртача керем әле яшәү минимумына җитмәгән булса

җан башына минимум; 100% – максималь зурлык, 10433 сум, – әгәр җан башына уртача керем әле халыкның җан башына яшәү минимумына җитмәгән булса.

- Димәк, пособие күләме гаиләнең мохтаҗлык дәрәҗәсенә бәйле. Түләү билгеләгәндә нинди керемнәр исәпкә алына?

- Ялгыз ата-аналарга түләү кагыйдәләре белән чагыштырганда, керемнәр исемлегенә хезмәт хакы, премияләр, акчалата канәгатьлек, пенсия һәм пособиеләр, стипендияләр, алиментлар, шулай ук бизнес, банк кертемнәре, милекне сату һәм арендалау керемнәре керә. Гаилә ихтыяҗын комплекслы бәяләгәндә, социаль ярдәмнең максатчан чаралары, мәсәлән, узган чорда шул ук балага бер тапкыр бирелә торган айлык түләүләр, җирле бюджетлардан бер тапкыр бирелә торган матди ярдәм, социаль контракт кысаларында түләүләр, Күмү һәм яшәү, сәламәтлеккә һәм мөлкәткә зыян өчен компенсацияләр өчен пособие исәпкә алынмый.

-Гаилә әгъзаларының берсенең табышы булмаса, ничек була соң?

– Бу пособиене билгеләгәндә нуль Кереме кагыйдәсе кулланыла. Эшче гаилә әгъзаларының барысы да исәпләнгән чорда керем булырга тиеш, яисә ким дигәндә 10 ай эчендә аның булмавының төп сәбәпләре. Нигезле сәбәпләр булып, мәсәлән, 6 айга кадәр эшсезлек статусы, 3 айдан артык өзлексез дәвалау, хәрби хезмәт, иректән мәхрүм итү, балигъ булмаган баланың бердәнбер ата-анасы статусы (ата-аналар өчен) һәм башкалар санала. Дөрес сәбәпләр ата-аналарның икесендә дә төрле комбинациядә булырга мөмкин. Әгәр дә бу исемлектән сәбәп юк икән, керем дә ташламалардан баш тартачак.

- Пособие ничек түләнәчәк?

– Айлык акчалата түләү 12 айга билгеләнә, аннан соң гражданга яңа гариза бирергә кирәк. Пособие алу өчен «Тынычлык» картасын яисә картасыз счет булдырырга кирәк. Шулай ук почта бүлекчәләренә пособие китерү дә бар.

- Пособие билгеләүне сорап мөрәҗәгать итү тәртибе нинди?

- Пособие сорап 2022 елның 1 маеннан мөрәҗәгать итәргә була, 1 апрельгә балага 8 яшь тулса да, 17 яшь тулмаса да. Түләү 2022 елның 1 апреленнән башлап билгеләнәчәк, ягъни май аенда мөрәҗәгать иткәндә, беренче сумма ике ай эчендә киләчәк. Гаризаны электрон рәвештә дәүләт хезмәтләре Порталы аша бирү уңайлырак. Бу очракта гражданин мөрәҗәгатьне эшкәртүнең барышы турында автоматик хәбәрләр ала алачак.