– 1 июльдән Россия Пенсия фонды 8-16 яшьлек балалары булган тулы булмаган гаиләләргә, шулай ук йөклелекнең иртә вакытында медицина оешмасында учетка баскан булачак әниләргә гаризалар кабул итә башлый. Бүген бездә Минзәлә районында клиентлар хезмәте җитәкчесе (бүлек хокукларында) Алсу Ганиева кунакта
Спикерга сораулар:
Яңа балалар түләүләре кемгә тиеш?
- Түләүләр алимент билгеләнгән бердәнбер ата-ана булган яки суд карары белән билгеләнгән гаиләләрдә тәрбияләнгән, әмма гаилә нинди дә булса сәбәпләр аркасында алынмый, йә андый гаиләләр мохтаҗ дип табылса, яисә алимент алганнан соң шундый булып кала.
"Бердәнбер ата-ана белән гаилә" төшенчәсе шулай ук баланың туу турында таныклыкта әтисе турында мәгълүмат юк, йә әни сүзләреннән язылган хәлне күз алдында тота.
Әлеге түләү ата-аналарының берсе вафат булган, билгесез дип танылган яки вафат булган балаларга да бирелгән.
Әгәр мондый гаиләдә 8 яшьтән 16 яшькә кадәрге берничә бала булса, түләүләр һәр балага 12 ай дәвамында башкарылачак.
Ничек бәйле түләүләр нче керем гаилә?
- Агымдагы түләүләрне алу өчен гаилә кеременең күләме мөһим шарт булып тора.
Түләүләр гаиләнең җан башына уртача керем күләме җан башына яшәү минимумы күләменнән артмаган очракта бирелә. Татарстанда хәзер бу минимум 9 955 сум тәшкил итә.
2021 елда Татарстан Республикасында бала өчен түләү күләме 9 995 сум, ягъни 4 997,50 сум тәшкил итәчәк.
Балалар түләвен кайчан алырга була, һәм түләгәндә яше ничек төгәл исәпкә алыначак?
- Гаризаларны кабул итү 1 июльдән башлана,гаризаларны карау вакыты 30 көнгә кадәр.
Яшь мәсьәләсе буенча. Түләү бала 8 яшькә җиткәннән соң билгеләнә, әгәр мөрәҗәгать итеп билгеләнүгә соң алты айдан да соңга калмыйча, бала мондый яшькә җиткәннән соң, ләкин 2021 елның 1 июленнән дә соңга калмыйча билгеләнә. Мәсәлән, балага агымдагы елның 2 июлендә 8 яшь тулды, ә ата-аналар нинди дә булса сәбәпләр аркасында бу елның декабрендә генә гариза тапшыра, бу очракта гариза туган көннән ярты ел дәвамында бирелә, ягъни 8 яшь тулган көннән, ягъни июль аеннан билгеләнә.
Калган очракларда, 8 яшьтән 16 яшькә кадәрге балага айлык түләү билгеләнеш сорап мөрәҗәгать иткән көннән билгеләнә һәм, конкрет айда туган датасына яки билгеләнү өчен мөрәҗәгать итү датасына карамастан, тулы ай өчен түләнә.
Әйтик, әгәр ата-аналар ярты елдан соң балага 8 яшь тулганнан соң түләү сорап мөрәҗәгать итсә, бу очракта түләү мөрәҗәгать иткән айдан билгеләнәчәк. 2 июльдә 8 яшь тулды, түләү сорап февраль аенда мөрәҗәгать иттеләр, 7 ай үтте, димәк, түләү февральдән билгеләнә. Яки балага 2021 елның 5 октябрендә 17 яшь тула, ә ата-аналар түләү сорап июль аенда мөрәҗәгать иткән. Түләүләр 4 ай эчендә башкарылачак: июль, август, сентябрь һәм октябрь. Туган көне ай башында булуга карамастан.
1 июльдән өстәмә ярдәм алу өчен гаризаны булачак әниләр дә бирә алачак. Нинди түләүләр тиеш аларга?
- Булачак әниләргә бу өстәмә ярдәм тиеш, әгәр йөклелек вакыты алты һәм аннан да күбрәк булса, һәм шул ук вакытта алар йөклелекне иртә срокларда, ягъни 12 атнага кадәр медицина оешмаларына исәпкә бастылар.
Әгәр хатын исәпкә куелганнан соң 30 көн эчендә түләү сорап мөрәҗәгать итсә, түләүләр шул ук айдан башлап башкарылачак. Әгәр мөрәҗәгать исәпкә куелганнан соң 30 көн үткәннән соң килә икән – түләү аны билгеләү өчен мөрәҗәгать иткән айдан башкарыла.
Түләү ай саен бала табу аена кадәр, йөклелекне өзү, йөкле булу статусын мәҗбүри раслау белән (10-114, 18-22 һәм 30нчы атнадан 32нә кадәр) башкарыла. Үзгәртү статусын, әлбәттә йогынты ясый үзе түләү факты. Ул туктатылырга мөмкин, яки расланган мәгълүматны Социаль иминият фондыннан пенсия фондына кергәндә яңартылырга мөмкин.
Түләү өчен гариза ничек бирелә?
- Түләүләр социаль казначылык принцибы буенча билгеләнәчәк, ягъни гариза электрон рәвештә дәүләт хезмәтләре порталында биреләчәк.
Шул ук вакытта, пропискага бәйсез рәвештә, экстриториальлек принцибы буенча, билгеле бер документлар исемлеген күрсәтеп, республиканың клиентлар хезмәтенә гаризалар һәм шәхси визит белән гаризалар бирү мөмкинлеге дә юк түгел.
Әгәр гражданнар электрон рәвештә бирү формасын сайлаган икән, бары тик түләү өчен гариза гына бирергә җитә, алга таба Пенсия фонды хезмәткәрләре барлык кирәкле мәгълүматны ведомствоара бәйләнеш тәртибендә алачак.
Гаризаларны тутыру өчен гариза бирүченең паспорты, ММИ полисы (йөкле хатын-кызларга түләү өчен гариза булса), никах теркәү яки аерылышу турында таныклык кирәк булачак.
Балалар турында белешмәләрне, туу турында таныклыкларны һәм ире турында белешмәләрне тутырырга кирәк булачак.
Мәгълүматларны, шул исәптән банкның акча күчереләчәк шәхси счетын тутыру дөреслегенә аерым игътибар бирәм. Исәп гамәлдәге булырга һәм мөрәҗәгать итүчегә карарга тиеш. Гаризадагы теләсә нинди хата түләү билгеләү турында карар чыгару срогы арттырылырга мөмкин, димәк түләү датасы да күчереләчәк.
Түләүдән баш тартырлар дигән сүз булырга мөмкинме?
- Әйе, бу мөмкин. Пособиеләрне билгеләүдән баш тарту өчен нигез булып, беренче чиратта, дөрес тутырылмаган гариза яки анда дөрес булмаган мәгълүматлар булырга мөмкин. Йә мөрәҗәгать итүче тарафыннан Пенсия фондының территориаль органына таләп буенча документлар тапшырмау. Мондый хәлләр дә була. Мәсәлән, ире беременной хатын-кыз эшли түгел, Россиядә, ә мәгълүмат суммасы турында керем алынган чит илдә, булырга тиеш тәкъдим ителгән мөрәҗәгать итүче тарафыннан дәвамында 10 эш көне белән даталар мөрәҗәгать итү.
Моннан тыш,, мин инде әйткән идем, нигез өчен әлеге түләүләр булып тора гына түгел, керем дәрәҗәсе, барлык гаилә әгъзаларының, әмма комплекслы бәяләү күчемсез милек. «Аз керемле гаилә» статусы өчен Татарстанда торак яки торак булмаган объектларның милкендә булуы билгеле бер норматив билгеләнгән. Яки шулай дип атала торган «нулевой керем» мөрәҗәгать итүче. «Нульле Керем» кагыйдәләре гаиләнең өлкән әгъзаларында хезмәт хакы (стипендия, хезмәт яки эшмәкәрлек эшчәнлегеннән керемнәр яки пенсия) яки керемнәрнең объектив тормыш шартлары булганда билгеләнә дип фаразлый.
Шулай итеп, түләү алу өчен «аз тәэмин ителгән»статуслы гаилә генә мөрәҗәгать итә ала. Ә ихтыяҗны бәяләү инде ведомствоара хезмәттәшлек барышында ук чыгарыла.